Anlaşmalı boşanma protokolü mal paylaşımı maddesi, eşlerin Türk Medeni Kanunu m. 166/3 kapsamında imzaladığı protokolün en hassas başlığıdır. 2026 yılı uygulamasında anlaşmalı boşanma protokollerinde mal paylaşımı maddesinin yetersiz veya muğlak yazılması, kesinleşmiş boşanmadan sonra katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı taleplerinin reddedilmesine yol açmaktadır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre feragat ifadesinin açık, spesifik ve şüpheye yer bırakmayacak nitelikte olması zorunludur. Bu rehber 2026 yılında protokolün mal paylaşımı maddesinin nasıl yazılacağını taşınmaz, araç, banka mevduatı ve şirket payı kalemleri için ayrı ayrı ele almaktadır.

Mal Paylaşımı Maddesinin Hukuki Niteliği

Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan mal paylaşımı maddesi, niteliği itibarıyla bir mal rejimi tasfiyesi sözleşmesidir. TMK m. 166/3'e göre eşler boşanmanın mali sonuçları üzerinde anlaşmak zorundadır; bu anlaşma içinde mal rejimi tasfiyesi de bulunabilir. Hâkim, protokoldeki mal paylaşımı maddesini onayladığında bu madde mahkeme ilamına dönüşür ve icra edilebilir nitelik kazanır.

Madde yazılırken üç temel ilke gözetilir:

Belirlilik: Hangi malın kime kalacağı somut tapu/sicil bilgileriyle belirtilmeli,
İcra edilebilirlik: Devir tarihi, masraflar ve ödeme yöntemi açık olmalı,
Feragat veya saklı tutma: İleride dava açma hakkı bakımından net irade beyanı yer almalı.

Mal Paylaşımı Maddesi Zorunlu mu?

Mal paylaşımı maddesi protokolün mutlak zorunlu unsurlarından değildir. TMK m. 166/3 yalnızca çocuğun velayeti, kişisel ilişki, nafaka ve mali sonuçlar konusunda anlaşma şartı arar. Eşler isterse mal rejimi tasfiyesini protokole alır, isterse aşağıdaki ifadeyi koyarak hakkını saklı tutar:

Saklı Tutma Formülü "Tarafların edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı, katkı payı alacağı ve değer artış payı alacağı taleplerine ilişkin hakları saklı tutulmuş olup, bu konuda işbu protokol hüküm içermemektedir."

Bu ifade konulduğunda boşanma kesinleştikten sonra TMK m. 178 gereği 1 yıllık zamanaşımı içinde ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir. Saklı tutma seçeneği özellikle malvarlığı kapsamının tam belirlenemediği veya değer tespiti yapılamadığı durumlarda tercih edilir.

Feragat İfadesinin Doğru Yazımı

Eşler mal paylaşımını protokolde kesin olarak kapatmak istiyorsa, feragat ifadesi titizlikle yazılmalıdır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre "tüm mal varlığından feragat" gibi genel ifadeler geçersiz sayılır.

Doğru Feragat Formülü

Aşağıdaki örnek, alacak kalemlerini isim isim sayan ve Yargıtay denetiminden geçen formattadır:

Örnek Madde "Taraflar, evlilik birliği süresince yürürlükte bulunan edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan; (a) katılma alacağı, (b) katkı payı alacağı, (c) değer artış payı alacağı ve (d) kişisel mal niteliğindeki değerlere ilişkin her türlü talep haklarından karşılıklı olarak ve gayri kabili rücu olmak üzere feragat ettiklerini kabul, beyan ve taahhüt ederler."

Feragatin Sınırı

Feragat edilse dahi ziynet alacağı (düğün takıları) ayrı bir hukuki kategori olduğundan ayrıca düzenlenmelidir. Aynı şekilde 3. kişilere ait borçlar veya muvazaalı devirler için feragat ileri sürülemez. Detaylar için edinilmiş mallara katılma rejimi tasfiyesi rehberini inceleyebilirsiniz.

Taşınmaz Devri Maddesi

Konut, işyeri, arsa gibi taşınmazların paylaşımı için maddenin icra edilebilir olması şarttır. Tapu Müdürlüğü, devre konu taşınmazı eksiksiz tarif eden bir ilamı esas alır.

Zorunlu Unsurlar

Tapu kaydı bilgileri: İl, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm numarası, nitelik,
Devir yönü: Devreden ve devralan eş,
Devir tarihi: Kararın kesinleşmesinden itibaren kaç gün içinde devir yapılacağı,
Masraflar: Tapu harcı, döner sermaye, vekalet, tellaliye giderlerinin kimce ödeneceği,
Karşı edim: Devre bağlı bir bedel ödenecekse tutar, banka ve IBAN,
İpotek/şerh durumu: Mevcut ipotek varsa kimin borcunda kalacağı.

Örnek Taşınmaz Devri Maddesi

Madde 5 — Taşınmaz Devri "Ankara ili, Çankaya ilçesi, Balgat Mahallesi, 12345 ada 6 parsel, 3 nolu bağımsız bölümde kayıtlı bulunan mesken nitelikli taşınmaz, eş A adına olup; karar kesinleştikten sonra 30 gün içinde tüm tapu harç, döner sermaye ve sair giderler eş A tarafından karşılanmak suretiyle eş B'ye bedelsiz olarak devredilecektir. Taşınmaz üzerinde Garanti Bankası A.Ş. lehine kurulu 1.500.000 TL'lik ipotek devirden önce eş A tarafından kaldırılacaktır."

Karar Kesinleşmeden Devir Yapılır mı?

Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşmeden tapu devri işlemi yapılamaz. Tapu Müdürlüğü, ilamın kesinleşme şerhini arar. Bu nedenle protokole "kararın kesinleşmesinden itibaren … gün içinde" ifadesinin eklenmesi zorunludur. Konut devri sonrası tapu işlemleri için boşanma sonrası tapu devri rehberini okuyabilirsiniz.

Araç Devri Maddesi

Araç devri için noter işlemi yapılır; bu nedenle maddenin noter beyanı için yeterli içerikte olması gerekir.

Zorunlu Bilgiler

Plaka, marka, model, model yılı, şasi numarası,
Devir tarihi (kesinleşme sonrası …. gün),
Noter masrafı, MTV borcu, trafik sigortası geçişi,
Bedelli/bedelsiz devir ayrımı,
Aracın kullanım durumu (kararın kesinleşmesine kadar kimin kullanacağı).

Örnek Araç Maddesi

Madde 6 — Araç Devri "06 ABC 123 plakalı, 2024 model, şasi numarası NMTKZXXXXXX olan binek araç, kararın kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde Çankaya 1. Noterliği nezdinde tüm devir masrafları eş B tarafından karşılanmak suretiyle eş A'ya devredilecektir. Devir tarihine kadar birikmiş MTV borçları eş B'ye aittir; bu tarihten sonra doğacak tüm yükümlülükler eş A'ya geçer."

Banka Mevduatı ve Yatırım Hesabı

Müşterek banka hesapları, vadeli mevduat, yatırım fonu, BES, altın hesabı ve hisse senedi gibi kalemler maddede ayrı ayrı belirtilmelidir. Banka, ilamı uygulamak için hesap numarası ve tutar talep eder.

Örnek Banka Maddesi

Madde 7 — Mevduat Paylaşımı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Balgat Şubesi nezdindeki TR12 0001 0023 4567 8901 2345 67 numaralı vadeli TL hesabında bulunan 350.000 TL'nin tamamı eş A'ya bırakılmış olup, eş B bu hesaptaki her türlü talep hakkından feragat etmiştir. Aynı şubedeki TR98 0001 0023 9876 5432 1098 76 numaralı altın hesabında bulunan 120 gram altın ise eş B'ye bırakılmıştır."

Hesap Hareketleri

Boşanma süreci boyunca hesaba müdahale endişesi varsa tedbir kararı talep edilebilir. Karar kesinleşinceye kadar hesabın bloke edilmesi mahkemeden istenir. Anlaşmalı boşanmada taraflar bu konuda da protokole hüküm koyabilir.

Şirket Payı ve Ticari İşletme

Bir eş adına kayıtlı limited şirket payı, anonim şirket hisseleri veya ticari işletme varsa, paylaşım yapısı şu üç şekilde olabilir:

Pay devri: Şirket esas sözleşmesi ve TTK hükümlerine göre noterde pay devri,
Bedel ödenmesi: Diğer eşe payın değeri kadar para ödenmesi,
Karma çözüm: Bir kısım pay devri + bir kısım nakit denkleştirme.

Şirket payı söz konusu olduğunda değerleme kritiktir. Protokol imzalanmadan önce SMMM/YMM marifetiyle değer tespit raporu alınması tavsiye edilir. Aksi takdirde piyasa değerinin çok altında bir paylaşım yapılma riski doğar.

Ödeme Planı ve Vade Hükümleri

Mal paylaşımı maddesi karşılığında nakit ödeme öngörülmüşse, ödeme planı protokole eklenmelidir.

Ödeme Planı Zorunlu Unsurları

Toplam tutar (rakam ve yazıyla),
Taksit sayısı ve her taksitin tutarı,
İlk taksit tarihi ve sonraki vade günleri,
Ödeme banka ve IBAN bilgisi,
Gecikme halinde faiz oranı (TBK m. 88 yasal faiz veya akdi faiz),
Bir taksitin ödenmemesi halinde muacceliyet kaydı.

Örnek Ödeme Planı Maddesi

Madde 8 — Denkleştirme Bedeli "Mal paylaşımı denkleştirme bedeli olarak eş A, eş B'ye toplam 600.000 (altıyüzbin) TL ödeyecektir. Ödeme; kararın kesinleşmesinden itibaren 10 eşit aylık taksit halinde, her ayın 5'inci günü eş B'nin TR XX … numaralı hesabına yapılacaktır. Bir taksitin vadesinde ödenmemesi halinde bakiye borç muaccel olur ve gecikme tarihinden itibaren yasal faiz işler."

Yargıtay Kararları Işığında Riskler

Uygulamada en sık karşılaşılan ve hak kayıplarına yol açan hatalar:

Genel feragat: "Hiçbir maddi-manevi talebim yoktur" ifadesi mal rejimi tasfiyesi alacaklarını kapsamaz (Yargıtay 8. HD yerleşik içtihat),
Eksik tapu bilgisi: Ada-parsel yazılmayan taşınmaz devri tapuda işlenemez,
Vade belirsizliği: "Kısa sürede ödenecek" gibi muğlak ifadeler icra takibinde sorun yaratır,
Şirket payı değerlemesi: Değer tespiti yapılmadan kabul edilen pay devri,
3. kişiye devirler: Boşanmadan kısa süre önce 3. kişiye yapılan muvazaalı devirler için protokolde tedbir yokluğu,
Banka hesabı atlama: Çok sayıda hesap olduğunda bazılarının protokol dışı bırakılması.

Önemli Protokolde mal paylaşımı maddesi yer almışsa, kesinleşmiş boşanmadan sonra aynı kalemler için yeniden dava açılması mümkün değildir. Bu nedenle protokol imzalanmadan önce malvarlığı envanteri ve değerleme çalışması yapılması büyük önem taşır.

İlişkili Hukuki Konular

Mal paylaşımı maddesi diğer protokol başlıklarıyla yakından ilgilidir. Konuyla bağlantılı detaylı rehberler:

Anlaşmalı boşanma tek celse şartları — Genel çerçeve,
Edinilmiş mallara katılma rejimi tasfiyesi — Alacak kalemleri,
Ziynet eşyası davası — Ayrı bir kategori,
Nafaka hesaplama — Tamamlayıcı kalem,
Boşanma tazminatı — Ayrıca düzenlenmesi gereken başlık.

Anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı maddesinin hazırlanması, taşınmaz/araç devri ya da denkleştirme bedeli hesaplaması konularında hukuki destek almak isteyenler, Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mal paylaşımı maddesi olmadan anlaşmalı boşanma onaylanır mı?

Evet. Çocukla ilgili konular ve nafaka düzenlendiyse, mal paylaşımı maddesi olmadan da hâkim protokolü onaylayabilir. Bu durumda mal rejimi tasfiyesi hakkı saklı kalır ve 1 yıl içinde ayrı dava açılabilir.

Protokolde yer almayan bir taşınmaz sonradan paylaşılır mı?

Protokol "tüm mal varlığını kapsadığı" ve feragat ifadesi içeriyorsa risk vardır. Ancak feragat ifadesi spesifik alacak kalemleri sayılarak değil genel olarak yapılmışsa, sonradan ortaya çıkan taşınmaz için tasfiye davası açılabilmesi gündeme gelebilir. Mahkeme her olayın özelliğine göre değerlendirir.

Edinilmiş mal değilse de protokole yazmak gerekir mi?

Kişisel mal niteliğindeki değerler (miras yoluyla intikal eden, evlilik öncesi edinilen vb.) prensipte paylaşıma tabi değildir. Ancak değer artış payı ve katkı payı alacakları doğmuş olabilir; bu nedenle protokole feragat veya tasfiye hükmü olarak yazılması tavsiye edilir.

Kredi borcu olan konut nasıl paylaşılır?

Konut bir eşe devredilirken kredi borcu da o eşe geçirilebilir. Bankanın onayı gerektiğinden, devir öncesi bankayla görüşülerek borçlu değişikliği prosedürü tamamlanmalıdır. Konut kredisi paylaşımı için boşanma sonrası konut kredisi paylaşımı rehberi ayrıntılı bilgi içerir.

Protokoldeki mal paylaşımı maddesi icra edilir mi?

Evet. Anlaşmalı boşanma kararı kesinleştikten sonra ilam niteliğindedir. Devir yapılmazsa veya ödeme yapılmazsa icra dairesinde ilamlı icra takibi başlatılabilir. Bu nedenle maddenin icra edilebilir nitelikte yazılması büyük önem taşır.

Hâkim mal paylaşımı miktarını değiştirebilir mi?

TMK m. 166/3 uyarınca hâkim mali konularda taraf iradesine kural olarak müdahale etmez. Ancak hak ve nesafete aykırı görse veya bir tarafın açıkça mağdur edildiğini düşünse onaylamayabilir. Bu durumda taraflar yeni düzenleme önerirse hâkim ikinci kez değerlendirir.

Sorumluluk Reddi Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Anlaşmalı boşanma protokolünün mal paylaşımı maddesi hazırlığı için bir avukatın değerlendirmesi tavsiye edilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Mal Paylaşımı Maddesi 2026 Detay