E-scooter kazası tazminatı, Marti, Binbin, Hop, Palm gibi paylaşımlı elektrikli scooter platformları üzerinden ya da kişisel mülkiyetteki elektrikli scooter ile meydana gelen trafik kazalarında zarar görenin haklarını düzenleyen hukuki süreçtir. Türkiye'de e-scooterlar 2918 sayılı KTK kapsamında zorunlu trafik sigortasına tabi tutulmadığından kazaya karışan üçüncü kişiler doğrudan sürücüye veya paylaşımlı scooter platformuna karşı tazminat davası açmak durumundadır. 6098 sayılı TBK madde 49, 56, 66 ve 71 hükümleri e-scooter kazası tazminatının yasal dayanağını oluşturur. Bu rehberde sürücünün, yayanın ve karşı aracın hakları, platform sorumluluğunun sınırları ve sigorta başvuru yolları açıklanmıştır.
İçindekiler
E-Scooter ve Hukuki Statüsü
E-scooter (elektrikli scooter), elektrik motoruyla çalışan iki tekerlekli, üzerinde ayakta durularak kullanılan kişisel ulaşım aracıdır. Türkiye'de e-scooterların statüsü Elektrikli Scooter Yönetmeliği ile düzenlenmiş olup azami hız 25 km/h ve motor gücü 250 W ile sınırlandırılmıştır. Bu sınırların altında kalan e-scooterlar 2918 sayılı KTK kapsamında motorlu araç sayılmaz; ancak karayolu kullanımına ilişkin temel kurallara tabi tutulur.
E-Scooter Türleri
- Paylaşımlı e-scooter: Marti, Binbin, Hop, Palm gibi mobil uygulama ile kiralanan,
- Kişisel e-scooter: Bireysel mülkiyette, satın alınmış araçlar,
- Yüksek güçlü e-scooter: 250 W ve 25 km/h sınırını aşan, motorlu bisiklet sayılabilen modeller,
- Kurye e-scooter: Yemek/paket teslimatı için kullanılan ticari tipler.
E-Scooter Sürücüsünün Yükümlülükleri
- 16 yaş ve üzeri olma şartı (yönetmelik gereği),
- Yaya yolunda kullanmama,
- Çift kişi binmeme,
- Park edilirken yaya geçişini engellememe,
- Kırmızı ışık, dur işareti ve trafik işaretlerine uyma,
- Alkollü kullanmama (KTK madde 48 hükümleri kıyasen uygulanır).
Yasal Dayanak: TBK 49, 66, 71
E-scooter kazası tazminatının yasal zemini birden fazla kanun düzenlemesine dayanır. Zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında bırakıldığı için genel haksız fiil hükümleri ve platform sorumluluğu hükümleri öne çıkar.
E-scooter tazminat hakkının yasal zemini:
- TBK madde 49: Haksız fiil sorumluluğu (sürücü),
- TBK madde 50-51: Zararın ve kusurun ispatı,
- TBK madde 53: Destekten yoksun kalma,
- TBK madde 56: Bedensel zarar ve manevi tazminat,
- TBK madde 66: Adam çalıştıranın sorumluluğu (platform için),
- TBK madde 71: Tehlikeli faaliyet sorumluluğu,
- TBK madde 116: Yardımcı kişilerin fiilinden sorumluluk,
- 6502 sayılı TKHK madde 9 ve 11: Ayıplı mal ve ayıplı hizmet,
- KTK madde 108: Güvence Hesabı (motorlu bisiklet sayılırsa),
- Elektrikli Scooter Yönetmeliği: Teknik ve kullanım kuralları.
E-Scooter Kazası Tazminatı ve Sigorta Eksikliği
E-scooter kazası tazminatı talepleri açısından en kritik konu zorunlu trafik sigortasının yokluğudur. Türkiye'de e-scooterların büyük çoğunluğu 2918 sayılı KTK madde 91 kapsamı dışında kaldığından zarar gören üçüncü kişi sigorta şirketine doğrudan başvuru hakkına sahip değildir.
Sigorta Eksikliğinin Sonuçları
- Zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı yoktur,
- Zarar gören doğrudan sürücüye veya platforma yönelir,
- Sürücünün ödeme gücü olmayabilir,
- Yargıtay 17. HD içtihatları 50 cc altı motorlu bisikletler için Güvence Hesabını kapatmıştır,
- Paylaşımlı platformlar çoğunlukla ihtiyari sigorta yaptırır.
Paylaşımlı E-Scooter Platformlarının İhtiyari Sigortası
Marti, Binbin, Hop, Palm gibi platformlar genellikle iki tür ihtiyari sigorta yaptırır:
- Üçüncü kişi sorumluluk sigortası: Sürücünün çarptığı yaya/araç için,
- Ferdi kaza sigortası: Sürücünün kendisi için (ölüm/sakatlık).
Bu poliçelerin teminat tutarları ve kapsam dışı hâlleri platform sözleşmelerinde yer alır. Genellikle alkollü kullanım, çift binme, hız sınırı aşımı, yaya yolu kullanımı teminat dışıdır.
Karşı Araç Kusurluysa Sigorta Hakkı
E-scooter sürücüsünün karşısındaki motorlu aracın kusurlu olduğu kazalarda, e-scooter sürücüsü üçüncü kişi konumundadır ve karşı aracın 2026 yılı için 3.600.000 TL teminat limitli zorunlu trafik sigortasından doğrudan tazminat talep edebilir.
Marti, Binbin, Hop Platform Sorumluluğu
Paylaşımlı e-scooter platformları, e-scooter kazası tazminatı taleplerinde önemli bir muhatap konumundadır. Platform sorumluluğu birden fazla hukuki dayanaktan kaynaklanır.
Platform Sorumluluğunun Doğduğu Hâller
- Aracın bakımsızlığı: Fren, gidon, lastik, fişek arızası (TKHK madde 9 ayıplı mal),
- Hız sınırlayıcı yazılım hatası: 25 km/h sınırının aşılması,
- Kullanıcı doğrulama eksikliği: 16 yaş altı veya alkollü kullanıcı,
- Hatalı park alanı yönlendirmesi: Yaya geçişini engelleyen park,
- Şikayet/raporların değerlendirilmemesi: Önceki kazalar dikkate alınmadan aracın sistemde tutulması,
- Eğitim ve uyarı eksikliği: Kullanım kuralları konusunda yetersiz bilgilendirme.
Hangi Madde Hangi Sorumluluğu Doğurur
- TBK 66 (adam çalıştıran): Platformun bakım ve denetim sorumluluğu,
- TBK 71 (tehlikeli faaliyet): Kusursuz sorumluluk; kullanım riski platforma yüklenir,
- TBK 116 (yardımcı kişi): Bakım/onarım personelinin ihmali,
- TKHK 9 (ayıplı mal): Defolu/bakımsız e-scooter,
- TKHK 11 (ayıplı hizmet): Tehlikeli kullanım imkânı veren uygulama hizmeti.
Platform Sözleşmesindeki Sorumluluk Sınırlama Kayıtları
Paylaşımlı e-scooter platformlarının kullanım sözleşmelerinde genellikle "tüm risk kullanıcıdadır" şeklinde sorumluluk sınırlama hükümleri yer alır. Ancak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 5 ve 6 kapsamında bu hükümler haksız şart sayılabilir ve geçersiz kalabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları, tüketici aleyhine dengesizlik yaratan sorumluluk muafiyeti kayıtlarını geçersiz saymaktadır.
Kusurun Belirlenmesi ve Kural İhlalleri
E-scooter kazası tazminatı davalarında kusur tespiti kritik öneme sahiptir. Trafik polisi tutanağı, kamera görüntüleri ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilir.
E-Scooter Sürücüsünün Kusurlu Sayıldığı Hâller
- Yaya yolunda sürmek,
- Çift kişi binmek,
- Kırmızı ışık ihlali,
- Karşıdan karşıya geçerken yayaya yol vermemek,
- Alkollü kullanım,
- Kask takmamak (manevi tazminat indirimi için),
- Gece reflektör/ışık olmadan sürmek.
Motorlu Aracın Kusurlu Sayıldığı Hâller
- E-scootera kapı açmak,
- Şerit ihlali ile e-scootera çarpmak,
- Park hâlinden çıkarken e-scootera çarpmak,
- Yan/dikiz aynası kullanmadan sollamak,
- Kavşakta yol vermemek.
Karayoluna Bağlı Kusurlar
- Bakımsız yol, çukur veya zemin bozukluğu nedeniyle düşme: Karayolları Genel Müdürlüğü / belediye sorumluluğu,
- Trafik işaretlerinin yetersizliği,
- Bisiklet yolu eksikliği.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri
E-scooter kazası tazminatı talepleri, kazanın türü ve zararın boyutuna göre çeşitli kalemleri kapsar.
Bedensel Zarar (Yaralanma) Hâlinde
- Tedavi giderleri: Hastane, ameliyat, ilaç, fizyoterapi,
- Geçici iş göremezlik tazminatı: İyileşme süresince gelir kaybı,
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: Maluliyet oranına göre PMF tablosu,
- Bakıcı gideri: Refakat ihtiyacı doğan hâllerde,
- Yol giderleri: Tedavi için ulaşım masrafları,
- Estetik bozukluk tazminatı: Sürekli iz veya şekil bozukluğu,
- Manevi tazminat: Acı, ızdırap, elem (TBK madde 56).
Ölüm Hâlinde
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Eş, çocuk, anne-baba (TBK madde 53),
- Cenaze ve defin giderleri,
- Manevi tazminat: Yakınlar için,
- Ölüm öncesi tedavi giderleri.
Maddi Hasar Hâlinde
- Yaya kıyafetinin, çantanın, telefonun zararı,
- Karşı aracın değer kaybı (karşı araç hasarı bizim e-scooterdan kaynaklıysa),
- Tedavi sonrası kıyafet/ekipman değişimi.
Hesaplama Örnekleri
E-scooter kazası tazminatı hesaplaması, olayın koşullarına ve sürücünün kusur oranına göre değişir.
Örnek 1: Paylaşımlı Scooter Sürücüsü Yayaya Çarpmış
45 yaşındaki yaya, kaldırımda yürürken Marti e-scooter sürücüsünün çarpması sonucu kalça kemiği kırılmış, %15 maluliyet almıştır. Aylık geliri 35.000 TL'dir.
- Sürekli iş göremezlik (PMF): 480.000 TL,
- Geçici iş göremezlik (3 ay): 105.000 TL,
- Tedavi giderleri: 95.000 TL,
- Bakıcı gideri (2 ay): 60.000 TL,
- Maddi toplam: 740.000 TL,
- Manevi tazminat: 200.000 TL,
- Sorumlu: E-scooter sürücüsü + Marti platform üçüncü kişi sigortası.
Örnek 2: Bakımsız E-Scooter Sürücüsü Yaralandı
28 yaşındaki kullanıcı, kiraladığı Binbin e-scooter sürerken fren arızası nedeniyle bariyere çarpmış, %8 maluliyet almıştır. Aylık geliri 22.000 TL'dir.
- Sürekli iş göremezlik: 160.000 TL,
- Tedavi giderleri: 40.000 TL,
- Geçici iş göremezlik (1,5 ay): 33.000 TL,
- Manevi tazminat: 70.000 TL,
- Toplam: 303.000 TL,
- Sorumlu: Binbin platformu (TBK 71 tehlikeli faaliyet + TKHK 9 ayıplı mal).
Örnek 3: Karşı Araç E-Scooter Sürücüsüne Çarpmış
32 yaşındaki kişisel e-scooter sürücüsü, kavşakta kırmızı ışık ihlali yapan otomobilin çarpması sonucu hayatını kaybetmiştir. Aylık geliri 40.000 TL, eşi (29) ve bir çocuğu (3 yaş) vardır.
- Destekten yoksun kalma: 2.350.000 TL,
- Cenaze giderleri: 60.000 TL,
- Otomobilin trafik sigortası: 3.600.000 TL limit,
- Manevi tazminat: 380.000 TL,
- Toplam (yaklaşık): 2.790.000+ TL,
- Sorumlu: Otomobil sürücüsü + onun zorunlu trafik sigortası.
Başvuru ve Dava Süreci
E-scooter kazası sonrası izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
1. Olay Yerinde Yapılacaklar
- 112 çağrısı (sağlık ve polis),
- Trafik kazası tespit tutanağı (kazaya motorlu araç karışmışsa zorunlu),
- Alkol/madde testi,
- Fotoğraf-video çekimi (e-scooter durumu, çevre, izler),
- Tanık ifadeleri ve iletişim bilgileri,
- Kamera görüntülerinin yerlerinin belirlenmesi.
2. Delil Toplama
- Marti, Binbin, Hop uygulama yolculuk kaydı,
- Hastane raporu, adli tıp/heyet raporu,
- E-scooterın bakım/onarım kaydı (platform için),
- Maaş bordrosu, vergi levhası,
- Tanık beyanları,
- Bilirkişi kusur raporu.
3. Sigorta ve Platform Başvurusu
- Karşı araç kusurluysa onun zorunlu trafik sigortasına başvuru,
- Marti, Binbin gibi platforma yazılı tazminat talep dilekçesi,
- Platformun ihtiyari sigorta poliçesinin kapsamının sorgulanması,
- Tüketici Hakem Heyeti başvurusu (TKHK kapsamında).
4. Dava Yolu
- Asliye Hukuk Mahkemesinde TBK 49 davası (sürücüye karşı),
- Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası (platforma karşı),
- Tüketici Mahkemesi (TKHK kapsamında),
- Zamanaşımı: TBK madde 72 gereği 2 yıl/10 yıl; ölüm/yaralama suçunda ceza zamanaşımı süreleri.
5. Arabuluculuk
Ticari nitelikteki tazminat davaları için arabuluculuk zorunludur. Zorunlu arabuluculuk hangi davalarda rehberimiz ayrıntılı bilgi içerir.
Marti, Binbin, Hop, Palm gibi paylaşımlı e-scooter platformları üzerinden ya da kişisel e-scooter ile yaşadığınız trafik kazasında tazminat haklarınız korunmaktadır. Sürücü, platform ve karşı araç sorumluluğunun değerlendirilmesi için Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
E-scooterın çarptığı yaya kimden tazminat alır?
Yaya, doğrudan e-scooter sürücüsüne karşı TBK 49 ve 56 kapsamında dava açar. Paylaşımlı platformsa platforma karşı TBK 66 ve 71 hükümleri çerçevesinde de talep yöneltilebilir. Platformun ihtiyari sorumluluk sigortası varsa o poliçeden de yararlanılır.
E-scooter sürücüsünün ehliyeti olmazsa kusur oranı artar mı?
Standart e-scooter (250 W / 25 km/h) için ehliyet zorunluluğu yoktur; ancak motor gücü/hız sınırı aşılırsa motorlu bisiklet sayılır ve M sınıfı sürücü belgesi gerekir. Belge yokluğu kusur oranını artırır ve sigorta rücu hakkı doğurur.
Marti veya Binbin sürerken alkol almıştım, tazminat alabilir miyim?
Alkollü kullanım sürücünün kusur oranını artırır. Yine de kusursuz olmayan diğer tarafların sorumluluğu oranında tazminat alınabilir. Müterafik kusur indirimi (TBK madde 52) uygulanır. Platform ihtiyari sigortası genellikle alkollü kullanımı kapsam dışı tutar.
E-scooter kazasında trafik tutanağı zorunlu mu?
Motorlu araç ile çarpışma varsa polis tutanağı zorunludur. Yalnızca yaya/e-scooter veya tek taraflı kazalarda tutanak şart değil ama delil değeri yüksektir. Hastane raporu, fotoğraf ve tanık ifadesi de delil olarak kullanılır.
E-scooter ile motorlu araç çarpışmasında zamanaşımı kaç yıl?
TBK madde 72 gereği zarar ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıldır. Ölümlü/yaralamalı kazalarda 5237 sayılı TCK'daki ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Ayrıntı için trafik kazası zamanaşımı süresi 2026 rehberimize bakın.
E-scooter kazasında manevi tazminat alabilir miyim?
Evet. TBK madde 56 bedensel zarara uğrayan kişiye manevi tazminat hakkı tanır. Ölüm hâlinde yakınlar için de manevi tazminat doğar. Tutar hâkim takdiriyle belirlenir; olayın ağırlığı, kusur oranı, sosyal-ekonomik durum dikkate alınır.