Miras bırakan, mal varlığını dilediği gibi dağıtma özgürlüğüne sahip olsa da kanun, belirli yakın mirasçıların en azından bir bölümünü almasını güvence altına almaktadır. Saklı pay olarak adlandırılan bu güvence, tenkis davası yoluyla korunabilir.
Saklı Pay Nedir?
Türk Medeni Kanunu'nun 505. maddesi uyarınca yasal mirasçıların miras bırakanın tasarruflarına karşın korunan minimum miras payı şöyledir:
- Altsoy (çocuklar, torunlar): Yasal paylarının ½'si
- Ana ve baba: Yasal paylarının ¼'ü
- Eş: Birlikte kiminle miras paylaştığına göre değişen oranlarda tamamı veya belirli bir kısmı
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılındaki kanun değişikliğiyle kaldırılmıştır.
Tenkis Davası Nedir?
Miras bırakanın yaptığı vasiyetname veya ölüme bağlı diğer tasarruflar ya da sağlığında gerçekleştirdiği ivazsız kazandırmalar saklı payı ihlal ediyorsa, saklı pay sahipleri tenkis davası açarak fazlalığın iadesi ya da oransal indirimi talep edebilir.
Tenkise Konu Olabilecek Tasarruflar
- Vasiyetname ile yapılan kazandırmalar
- Miras sözleşmesiyle yapılan devirler
- Ölümden önceki 1 yıl içinde yapılan ivazsız bağışlar (alacaklıları zarara uğratmak kastıyla yapılanlar için süre aranmaz)
- Mirasçıları yanıltmak ya da mirasçılıktan çıkarmak amacıyla yapıldığı ispat edilen devirler
Tenkis Oranı Nasıl Hesaplanır?
Tenkis miktarı; saklı payın ihlal edilen kısmı esas alınarak hesaplanır. Mirasın toplam değeri belirlenip yasal ve saklı paylar oranlanır; aradaki fark tenkis miktarını oluşturur. Bu hesap için bilirkişi atanması zorunludur.
Zamanaşımı
TMK m. 571 uyarınca tenkis davası:
- Mirasçının saklı payını ihlal eden tasarruftan haberdar olduğu tarihten itibaren 1 yıl
- Her halde miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl
Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup kaçırıldığında dava hakkı sona erer.
Dava Nerede Açılır?
Tenkis davası, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde (asliye hukuk) açılır. Dava; kazandırmadan yararlanan kişiye ya da mirasçılara yöneltilir.
Balgat Hukuk Desteği
Mirastan mahrum bırakıldığınızı ya da saklı payınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız zamanaşımı süresi işlemektedir. Balgat Hukuk & Arabuluculuk Bürosu, tenkis davalarında kapsamlı hukuki destek sunmaktadır. 0312 285 5153 numaralı hattı arayabilirsiniz.