Mirasta borç sorumluluğu, bir kişinin vefatı sonrasında mirasçıların, mirasbırakanın borçlarından hangi ölçüde sorumlu olacağını düzenleyen önemli bir miras hukuku konusudur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 641 ve devamı uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın kişisel borçlarından mirası kabul ettikleri oranda kendi mal varlığı ile sorumlu olurlar. Bu nedenle borçlu bir kişinin mirasını kabul etmek, mirasçının kendi mal varlığını riske atmasına yol açabilir. Bu rehber 2026 yılında mirasta borç sorumluluğunun kapsamını, mirasın reddi sürecini ve mirasçıların yapması gerekenleri detaylı şekilde açıklamaktadır.
İçindekiler
Mirasçının Borç Sorumluluğu Çerçevesi
TMK m. 641 uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın kişisel borçlarından, mirastan paylarını kabul ettikleri ölçüde sorumludurlar. Bu sorumluluk:
- Mirası kabul eden mirasçı: Mirasbırakanın tüm borçlarından kendi mal varlığıyla sınırsız sorumludur,
- Mirası reddeden mirasçı: Borçlardan sorumlu değildir,
- Resmi tasfiyeli mirasçı: Yalnızca terekedeki mal varlığı ile sorumludur,
- Birden fazla mirasçı: Borçlardan teselsülen sorumlu olurlar.
Mirasbırakanın Hangi Borçları Mirasçıya Geçer?
Mirasbırakanın aşağıdaki borçları mirasçılara intikal eder:
- Kredi kartı borçları,
- Bireysel ve tüketici kredi borçları,
- Mortgage (konut kredisi) borcu,
- Vergi borçları (gelir, KDV, MTV),
- SGK prim borçları,
- Ticari borçlar (faturalı borçlar),
- Çek ve senet borçları,
- Kefalet ile üstlenilen borçlar,
- Mahkeme tazminat hükümleri.
Mirasçıya Geçmeyen Borçlar
- Kişiye sıkı sıkıya bağlı borçlar (örneğin hapis cezası),
- Mirasbırakana ait nafaka borçları (geçmişte birikmiş olanlar mirasçıya geçer ancak gelecek dönem nafakalar ölümle sona erer),
- Sözleşmesel ilişkide ölümle sona eren borçlar.
Sınırlı ve Sınırsız Sorumluluk
Mirasçının borç sorumluluğu iki türlü olabilir:
Sınırsız Sorumluluk (Genel Kural)
Mirası kabul eden mirasçı, mirasbırakanın tüm borçlarından kendi mal varlığıyla sorumludur. Yani borç miktarı, tereke değerini aşarsa mirasçı kendi malıyla bu farkı ödemek zorundadır.
Sınırlı Sorumluluk (Resmi Tasfiye)
Mirasçı, mirasın resmi defter tutulması talebinde bulunarak (TMK m. 619) sorumluluğunu terekenin değeri ile sınırlayabilir. Bu durumda:
- Mahkeme tereke defterini tutar,
- Alacaklılar 1 ay içinde alacaklarını bildirir,
- Mirasçı sadece terekedeki mal varlığı ile sorumlu olur,
- Kişisel mal varlığı korunur.
Mirasın Reddi (TMK 606)
Mirasın reddi, mirasçının yasal süresi içinde mirastan vazgeçtiğini beyan etmesidir. Detaylı bilgi için mirasın reddi rehberimize bakabilirsiniz.
Sürenin Hesaplanması
- Yasal süre: 3 ay,
- Başlangıç: Mirasbırakanın ölümünden ve mirasçı sıfatının öğrenilmesinden itibaren,
- Nitelik: Hak düşürücüdür, kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır.
Ret Beyanının Sonuçları
- Mirasçı, mirastan herhangi bir pay alamaz,
- Mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz,
- Pay, sıradaki mirasçıya geçer (alt soya gitmiyorsa bir alt sıraya),
- Ret geri alınamaz (TMK 609).
Mirasın Hükmen Reddi (TMK 605/2)
TMK m. 605/2 uyarınca, mirasbırakanın borçlarının tereke değerinden açıkça fazla olduğu durumlarda, mirasçıların ayrıca beyana gerek kalmaksızın hükmen reddi miras geçerli sayılır.
Hükmen Reddin Şartları
- Mirasbırakanın borçları, terekenin değerinden açıkça fazla olmalı,
- Bu durum somut delillerle ortaya konabilmeli,
- Mirasçı, terekeyi fiilen kabul etmemiş olmalı,
- Mirasla ilgili sahiplenici işlem (banka hesabı kullanma, taşınmaz tasarrufu) yapmamış olmalı.
Hükmen Reddin Avantajları
- 3 aylık süreye bağlı değildir,
- Alacaklılar talep ettiğinde itiraz olarak ileri sürülebilir,
- Mirasçı kişisel malıyla sorumlu olmaz,
- Mahkemeye gitmek zorunlu değildir (ancak ihtilaf doğarsa gerekir).
Tereke Tespiti Davası
Mirasçılar, mirasbırakanın mal varlığı ve borç durumunu kesin olarak öğrenmek için tereke tespiti davası açabilirler. Bu dava:
- Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılır,
- Tüm mirasçıların başvurusu gerekmez, biri yeterlidir,
- Mahkeme bilirkişi ile tereke envanteri yapar,
- Mirasın net değeri ve borç miktarı belirlenir,
- Sonuçta mirasçı, mirasın kabul veya reddine karar verebilir.
Borçlu mirasçılarda tereke tespiti, mirasın reddi kararının verilmesi öncesinde stratejik bir adımdır.
Kredi Kartı ve Banka Borcu
Mirasbırakanın kredi kartı ve banka borçları:
- Mirasçılara geçer ve mirasçı bu borçlardan sorumlu olur,
- Banka, mirasçıları takip edebilir,
- Mirasın reddi halinde sorumluluk ortadan kalkar,
- Hayat sigortası varsa borç sigorta ile ödenebilir,
- Kefil olan kişi varsa onlardan da tahsil yapılabilir.
Yapılması Gerekenler
- Mirasbırakanın tüm bankalarına ölüm bildirimi yapın,
- Veraset ilamı çıkartın (detay için veraset ilamı rehberi),
- Banka hesap özetlerini ve borç tutarlarını öğrenin,
- Tereke değerini hesaplayın,
- Borçlar mal varlığını aşıyorsa 3 ay içinde mirası reddedin.
Vergi Borçları
Mirasbırakanın vergi borçları (gelir, KDV, MTV) da mirasçılara intikal eder. Vergi borçları için:
- Vergi dairesi mirasçıları takip edebilir,
- Mirasın reddi vergi borcundan da kurtarır,
- Veraset ve intikal vergisi ayrı bir vergidir (detay için veraset intikal vergisi 2026 rehberi),
- Vergi borcunun zaman aşımı 5 yıldır.
Kefalet Borçları
Mirasbırakanın kefil olduğu borçlar da mirasçılara intikal eder. Ancak:
- Adi kefalette mirasçı, kefil sıfatıyla yalnız sorumludur,
- Müteselsil kefalette mirasçı, ana borçlu kadar sorumludur,
- Kefalet sözleşmesi yazılı şekil şartına tabidir,
- Eş rızası olmadan yapılan kefalet geçersizdir.
Mirasın reddi, tereke tespiti veya mirasta borç sorumluluğu konusunda hukuki destek almak isteyenler, Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Babamın borçları benim borcum mu?
Mirası kabul ettiğinizde evet, babanızın tüm borçları sizin kişisel sorumluluğunuza geçer. Borçlardan kurtulmak için 3 ay içinde mirası reddetmeniz gerekir.
Mirasın reddi için süre kaçırdım, ne yapabilirim?
3 aylık süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır ve borçlardan kişisel olarak sorumlu olursunuz. Ancak hükmen reddi miras (TMK 605/2) şartları varsa alacaklılara karşı bunu ileri sürebilirsiniz. Resmi tasfiye yoluyla sorumluluğunuzu sınırlandırma seçeneği de mümkündür.
Bir mirasçı reddederse diğerlerinin payı artar mı?
Reddedenin payı, alt soyu varsa onlara, yoksa bir sonraki mirasçı sırasına geçer. Diğer aynı sıradaki mirasçıların payı doğrudan artmaz.
Mirası reddederken yararlanabileceğim varlıklara ne olur?
Mirasla birlikte olan tüm varlıklar (taşınmaz, banka hesabı, araç vb.) da reddedildiği sayılır. Sadece borçlardan değil, mal varlığından da vazgeçmiş olursunuz.
Mirasbırakanın hayat sigortası varsa borçlar onunla ödenebilir mi?
Bazı kredi sigortaları, sigortalının ölümü halinde borcu sigorta şirketi öder. Hayat sigortası ile alınan ödeme ise mirasa dahil değildir; doğrudan sigorta poliçesindeki yararlanıcıya verilir.
Reddi miras ücreti ne kadar?
Reddi miras başvurusu, Sulh Hukuk Mahkemesi'nde harç ve avans ile yapılır. 2026 yılında yaklaşık 800-1.500 TL maliyet oluşur. Avukat aracılığıyla yapılırsa AAÜT tarifesine göre vekalet ücreti eklenir.