İş Kazası Tazminatı İşçi Hakları 2026

İş kazaları Türkiye'de ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Kaza geçiren işçi ya da hayatını kaybeden işçinin yakınları, hem SGK'dan hem de işverenden çeşitli tazminatlar talep edebilir.

İş Kazası Tanımı (5510 sayılı Kanun)

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13 uyarınca iş kazası; işyerinde, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görev yolculuğunda veya emzirme izninde geçen sürede meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen zarara uğratan olaydır. İşveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür.

SGK'dan Alınabilecek Haklar

• Geçici iş göremezlik ödeneği: Hastanede yatış ve iyileşme süresince günlük ödeme yapılır.
• Sürekli iş göremezlik geliri: Kalıcı sakatlık oluşmuşsa maluliyet oranına göre aylık gelir bağlanır.
• Ölüm aylığı: İş kazasında hayatını kaybeden işçinin hak sahiplerine (eş, çocuk, anne-baba) aylık bağlanır.
• Cenaze yardımı: İş kazasında ölüm hâlinde SGK'dan ödenir.

İşverene Karşı Tazminat Davası

SGK ödemeleri işverenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşçi veya hak sahipleri, işverenin kusurlu olduğunu kanıtlayarak aşağıdaki tazminatları talep edebilir:

• Maddi tazminat: SGK ödemelerinin karşılamadığı gelir kaybı, tedavi giderleri ve bakım masrafları.
• Manevi tazminat: Fiziksel ve psikolojik acı için işçi ya da yakınları tarafından talep edilir.
• Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü kazalarda geçimini hayatını kaybeden işçiye bağlamış olan kişiler talep eder.

İşverenin Kusuru ve İspat

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür (6331 sayılı İSG Kanunu). Kask, emniyet kemeri, güvenlik eğitimi, risk değerlendirmesi gibi yükümlülüklerin yerine getirilmediği durumlarda işveren kusurlu sayılır. İşçinin de bir kusuru varsa tazminat buna göre indirilir.

Rücu Davası

SGK, iş kazasında işverene kusur atfedilmesi hâlinde yaptığı ödemeleri işverenden geri alabilir (rücu). Bu nedenle işverenler iş kazalarının azaltılmasında ekonomik olarak da çıkar sahibidir.

Arabuluculuk ve Zamanaşımı

İş kazası tazminat davaları açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir. Zamanaşımı süresi, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl; ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre esas alınır.

Sık Sorulan Sorular

Kaza SGK'ya bildirilmemişse hak kaybı olur mu? İşverenin bildirimi ihmal etmesi işçinin haklarını ortadan kaldırmaz; işçi veya yakınları sonradan başvurabilir.

Kayıt dışı çalışan işçi de tazminat alabilir mi? Evet; kayıt dışı çalışma işvereni sorumluluktan kurtarmaz; aksine ek yaptırıma yol açar.