Yabancı çalışma izni, Türkiye'de istihdam edilecek yabancı uyruklu kişiler için 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca alınması zorunlu olan resmi belgedir. 6735 sayılı Kanun 28 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, eski 4817 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmıştır. Başvuru Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının e-İzin sistemi üzerinden işveren tarafından yapılır; yabancının bireysel olarak başvurması mümkün değildir. Bu rehberde 2026 yılında çalışma izni türleri, başvuru süreci, "beş Türk personel" kuralı, ücret eşikleri, Turkuaz Kart ve istisnalar detaylı şekilde açıklanmaktadır.
İçindekiler
Yabancı Çalışma İzni Nedir?
Yabancı çalışma izni; yabancı uyruklu kişinin Türkiye'de belirli bir işyerinde, belirli bir meslekte ve belirli bir süre için çalışmasına olanak tanıyan resmi izindir. 6735 sayılı Kanun m. 6 uyarınca çalışma izni alınmadan yabancı çalıştırmak ve çalışmak yasaktır. İzin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilir.
Çalışma İzninin İkamet İzni Yerine Geçmesi
6735 s.K. m. 13 uyarınca geçerli çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, ikamet izni yerine geçer. Bu nedenle çalışma izni alan yabancının ayrıca ikamet izni almasına gerek yoktur. Eş ve çocuklar için ise aile ikamet izni başvurusu gereklidir.
Çalışma İzni Türleri (6735 s.K. m. 10)
1. Süreli Çalışma İzni
İlk başvuruda en fazla 1 yıl süreyle, belirli bir işveren yanında ve belirli bir meslekte çalışmak üzere verilir. İlk uzatma başvurusunda 2 yıla kadar, sonraki uzatma başvurularında ise 3 yıla kadar uzatılabilir. Aynı işverene bağlı olmak şartıyla farklı işyerlerinde çalışma da kapsama dahildir.
2. Süresiz Çalışma İzni
Türkiye'de uzun dönem ikamet izni olan veya en az 8 yıl yasal çalışmış yabancılar başvurabilir. Süresiz çalışma izni sahibi, Türk vatandaşlarına tanınan birçok haktan yararlanır (askerlik, seçme-seçilme ve kamu görevleri hariç).
3. Bağımsız Çalışma İzni
Türkiye'de bir işveren yanında değil de kendi adına bir iş veya meslek yürütmek isteyen yabancılara verilir. Mesleki yeterlilik, profesyonel deneyim, eğitim ve Türkiye ekonomisine katkı değerlendirilir.
4. Turkuaz Kart
Yüksek nitelikli yabancı işgücüne tanınan süresiz çalışma ve ikamet imkanı sağlayan özel karttır. İlk 3 yıl geçiş süresidir; bu süre sonunda başarılı geçişte süresiz hale gelir.
İşveren ve İşyeri Şartları
Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği uyarınca çalışma izni başvurusunda işyerinden aranan asgari koşullar:
- İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması, veya
- Yıllık net satış gelirinin en az 80 milyon TL olması, veya
- Yıllık ihracat tutarının en az 150.000 USD olması.
Bu üç şarttan en az birinin sağlanması gerekir; üçünün birden sağlanmasına gerek yoktur.
Yabancı Ortak İçin Özel Düzenleme
Başvurunun yabancı şirket ortağı için yapılması halinde, ortağın en az 40.000 TL sermayeye sahip olması veya hisse oranının en az %20 (en az 40.000 TL değerinde) olması gerekir. Bu kategori için ilk 6 ay "5 Türk personel" şartı aranmaz.
Beş Türk Personel Kuralı (Çok Önemli)
Yabancı çalışma izinlerinde en sık karşılaşılan ret nedenidir. Kural:
İstisnalar
- Yabancı şirket ortağı için ilk 6 ay bu şart aranmaz,
- Aynı il sınırları içinde aynı işverenin farklı işyerlerinde de toplam personel sayısı esas alınabilir,
- Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılarda bu şart aranmaz,
- Turizm-konaklama sektörü ve eğlence sektöründe (animatör, müzisyen vb.) özel düzenleme vardır,
- Tek kişilik şirket (eğitim, danışmanlık vb.) için kısmen esnetilebilir.
Asgari Ücret Eşikleri (2026)
Çalışma izni başvurusunda yabancıya ödenecek aylık ücretin yapacağı işin niteliğine ve uzmanlığına göre asgari ücretin belirli katı kadar olması gerekir. 2026 yılı asgari ücret üzerinden:
- Üst düzey yöneticiler, pilotlar: Asgari ücretin 6,5 katı,
- Birim/şube müdürleri, mühendisler, mimarlar: Asgari ücretin 4 katı,
- Uzmanlık-ustalık gerektiren işler, öğretmen, psikolog, fizyoterapist, müzisyen vb.: Asgari ücretin 3 katı,
- Ev hizmetlerinde çalışacak yabancılar: Asgari ücretin 1,5 katı,
- Diğer mesleklerde: Asgari ücretin 1,5 katı,
- Turizm-animasyon, masör, masöz: Asgari ücretin 2 katı.
SGK Bildirim ve Ödeme Şartı
Beyan edilen ücretin SGK'ya bildirilmesi ve banka kanalıyla ödenmesi zorunludur. Daha düşük ücret bildirimi tespit edildiğinde çalışma izni iptal edilir; ayrıca SGK ve vergi yaptırımları uygulanır.
Başvuru Süreci ve Belgeler
Yurt İçinden Başvuru
Yabancının en az 6 ay geçerli ikamet izni olması ve bu izninin sona ermeye en az 1 hafta kalmış olması şartıyla yurt içinden başvuru yapılır. Başvuru işveren tarafından e-Devlet üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının e-İzin sistemine (ecalismaizni.csgb.gov.tr) yapılır.
Yurt Dışından Başvuru
Yabancı, kendi ülkesindeki Türk Konsolosluğuna çalışma vizesi başvurusu yapar; konsolosluk başvurunun referans numarasını verir. İşveren bu numara ile 10 iş günü içinde Bakanlığa elektronik başvuru yapar. Sonuçlanan başvuruda yabancı çalışma vizesini alır ve Türkiye'ye giriş yapar.
Gerekli Belgeler (İşveren)
- İşveren başvuru dilekçesi (e-imzalı),
- SGK işyeri sicil bilgileri,
- Son aya ait SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (Türk personel sayısını göstermek için),
- Yabancı personelin pasaport örneği (Türkçe noter onaylı tercüme),
- Yabancının diploması veya iş tecrübe belgesi (apostilli, tercümeli),
- İş sözleşmesi taslağı (iki dilli),
- İşletmenin son yıla ait bilanço ve kâr-zarar tablosu,
- Vekaletname (avukat veya danışman başvuru yapacaksa).
Gerekli Belgeler (Yabancı)
- Pasaport,
- Biyometrik fotoğraf,
- Diploma / eğitim belgesi (apostilli),
- İş tecrübesi belgesi,
- Adli sicil belgesi (kendi ülkesinden, apostilli),
- Sağlık raporu (gerektiğinde).
Süre ve Sonuçlanma
Belgelerin tam ve eksiksiz sunulması koşuluyla Bakanlık en geç 30 gün içinde başvuruyu sonuçlandırır. Eksik belge için ek süre tanınır. Olumlu kararda çalışma izni harç ve kart bedeli (yaklaşık 4.000-7.000 TL aralığı, ülkeye göre değişir) yatırılır ve kart PTT ile gönderilir.
Yabancı çalışma izni başvurusu, ret kararına itiraz veya Turkuaz Kart süreçlerinde hukuki destek için Balgat Hukuk ile iletişime geçin →
Turkuaz Kart (6735 s.K. m. 11)
Turkuaz Kart, yüksek nitelikli yabancı işgücünü Türkiye'ye çekmek amacıyla 2016'da getirilen özel bir karttır. Sahibi, süresiz çalışma ve ikamet hakkına sahip olur.
Kim Başvurabilir?
- Yüksek eğitim düzeyi veya mesleki deneyim sahibi yabancılar,
- Bilim, teknoloji veya kültürel-sanatsal alanda Türkiye'ye katkı sağlayan kişiler,
- Türkiye'de yüksek yatırım ve istihdam yaratan yabancılar (en az 250.000 USD veya 50 kişilik istihdam),
- Türkiye'nin uluslararası tanınırlığına katkı sağlayanlar (sporcu, sanatçı vb.).
Geçiş Süresi ve Avantajları
Turkuaz Kart sahibi 3 yıl geçiş sürecinde izlenir; bu süre sonunda performansa göre süresiz Turkuaz Kart hakkı kazanır. Kart sahibinin eş ve bağımlı çocuklarına da Turkuaz Kart Yakını Belgesi verilir; bu belge ikamet izni yerine geçer.
Muafiyetler ve İstisnalar (6735 s.K. m. 13)
Bazı yabancılar çalışma izni alma yükümlülüğünden muaftır:
- Yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik ve konsolosluk temsilcileri,
- Uluslararası kuruluşların Türkiye'deki temsilcileri,
- Bilimsel, kültürel ve sportif amaçlarla 1 ayı geçmemek üzere gelen yabancılar,
- Türkiye'ye ithal edilen makine ve ekipmanın bakım/onarımı için 3 ayı aşmayacak şekilde gelen yabancılar,
- Türkiye'deki üniversitelerden burslu öğrenim gören yabancı öğrenciler (sınırlı saatlerde),
- KKTC vatandaşları (sosyal güvenlik anlaşması çerçevesinde),
- Türkiye'de doktora veya tıpta uzmanlık eğitimi yapan yabancı uzmanlar,
- İkili veya çok taraflı anlaşmalar gereği çalışacaklar.
Çalışma İzni Muafiyet Belgesi
Muafiyet kapsamındaki yabancılar için işveren e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni muafiyet belgesi başvurusu yapar. Belge, çalışma izni yerine geçer ve ikamet izni de gerektirmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı kendi adına başvurabilir mi?
Hayır. Çalışma izni başvurusu kural olarak işveren tarafından yapılır. Yabancının kendi adına başvuru hakkı yoktur; istisna olarak bağımsız çalışma izni ve Turkuaz Kart yabancı tarafından başvurulabilir.
Çalışma izni hangi kuruluşlara verilmez?
Hekimlik, hemşirelik, eczacılık, diş hekimliği, veterinerlik gibi belirli meslekler Türk vatandaşlarına mahsustur ve yabancılara çalışma izni verilmez. Avukatlık, noterlik, baro üyeliği, gemi adamlığı, gümrük müşavirliği gibi meslekler de yabancı kapalıdır.
Beş Türk personel şartı doluyorsa kaç yabancı çalıştırabilirim?
Sınır yok. İşyerindeki her 5 Türk vatandaşına karşı 1 yabancı çalıştırılabilir. Örneğin 50 Türk personel varsa 10 yabancı çalıştırılabilir.
İşten ayrılırsam çalışma iznim ne olur?
İş sözleşmesinin sona ermesi durumunda çalışma izni kendiliğinden geçersiz hale gelir. Yeni işveren bulunması durumunda yeni başvuru gerekir; izin transfer edilmez. Bu süreçte ikamet izni başvurusu yapılması veya ülkeyi terk etmek gerekir. İş hukuku sorunları için haklı nedenle istifa rehberimize bakabilirsiniz.
Çalışma izni reddedilirse ne yapabilirim?
Ret kararı tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa yeniden değerlendirme başvurusu yapılabilir. Yeniden değerlendirme reddedilirse, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Vekaletname rehberi de yararlı olabilir.
Kayıt dışı yabancı çalıştırmanın cezası nedir?
6735 s.K. m. 23 uyarınca çalışma izni olmadan yabancı çalıştıran işverene yabancı başına idari para cezası uygulanır. 2026 yılı tutarları ilan edilen ÇSGB tebliğine göre belirlenir; tekrarda ceza ikiye katlanır. Yabancıya ise sınır dışı edilme ve giriş yasağı uygulanır.