İkamet izni, yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de vize süresinden veya vize muafiyetinden uzun süre kalabilmesi için Göç İdaresi Başkanlığından alınan resmi belgedir. 2026 yılında 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) m. 30 uyarınca 6 farklı ikamet izni türü bulunmaktadır: kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izni. Başvuru e-ikamet sistemi üzerinden online yapılmakta, randevuyla Göç İdaresi İl Müdürlüğünde tamamlanmaktadır. Bu rehberde tüm ikamet izni türleri, şartları, gerekli belgeler ve uzatma süreçleri detaylı şekilde açıklanmaktadır.
İçindekiler
İkamet İzni Nedir?
İkamet izni, YUKK m. 19 uyarınca Türkiye'de vize süresinden veya vize muafiyetinden daha uzun süre kalmak isteyen yabancı uyruklu kişiye verilen belgedir. Vize, ülkeye giriş hakkı verirken; ikamet izni ülkede kalma hakkı sağlar. Vize süresi (genelde 90 gün / 180 gün içinde) sona ermeden veya muafiyet süresi dolmadan önce başvuru yapılmalıdır.
İkamet İzni Olmadan Kalma
Vize veya muafiyet süresi sona erdiği hâlde ikamet izni alınmamışsa, yabancı yasa dışı (kaçak) sayılır. YUKK m. 102 uyarınca idari para cezası uygulanır ve süreye göre değişen Türkiye'ye giriş yasağı konur. Yasa dışı kalış 6 aydan fazlaysa 5 yıla kadar giriş yasağı verilebilir.
6 İkamet İzni Türü (YUKK m. 30)
- Kısa Dönem İkamet İzni (m. 31-33),
- Aile İkamet İzni (m. 34-37),
- Öğrenci İkamet İzni (m. 38-41),
- Uzun Dönem İkamet İzni (m. 42-45),
- İnsani İkamet İzni (m. 46-47),
- İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni (m. 48-49).
Kısa Dönem İkamet İzni (YUKK m. 31)
Kısa dönem ikamet izni, en sık başvurulan ikamet izni türüdür. Aşağıdaki amaçlarla verilir:
- Bilimsel araştırma yapacaklar,
- Türkiye'de gayrimenkulü bulunanlar,
- Ticari bağlantı veya iş kuracaklar,
- Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar,
- Türk Cumhuriyetleri ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde gelenler,
- Turizm amaçlı kalacaklar,
- Tedavi görecekler,
- Adli/idari mercilerin talebi üzerine kalacaklar,
- Aile ikamet izninden kısa döneme geçiş yapacaklar,
- Türkçe öğrenim kursuna katılacaklar,
- Eğitim/araştırma/staj/kurs için gelenler,
- KKTC kimlik kartı sahibi olanlar.
Süre ve Şartlar
Her seferinde en fazla 2 yıl süreyle verilir. Yatırım yoluyla edinilen gayrimenkul nedeniyle gelen kişilere ise en fazla 5 yıl süreyle düzenlenebilir. Şartlar:
- Talep edilen amaca uygun belgeler sunulmalı,
- Geçerli pasaport (en az 60 gün ek geçerlik),
- Yeterli ve düzenli gelir veya geçim güvencesi,
- Geçerli sağlık sigortası (genel sağlık sigortası veya özel),
- Adres kaydı (kira sözleşmesi noter onaylı veya tapu).
Turizm Amaçlı İkamet İzninde Sıkı Uygulama
Son yıllarda turizm amaçlı kısa dönem ikamet izninde Göç İdaresi sıkı bir uygulama benimsemiş, bazı il ve mahallelerde (özellikle İstanbul'un belirli ilçelerinde) kapalı mahalle uygulaması başlatılmıştır. Bu mahallelerde yabancı yoğunluğu %25'i aştığı için yeni ikamet izni verilmemektedir.
Aile İkamet İzni (YUKK m. 34)
Aile ikamet izni; Türk vatandaşının, mavi kart sahibinin veya geçerli ikamet iznine sahip yabancının yabancı uyruklu eşine, kendisinin veya eşinin reşit olmayan yabancı çocuğuna veya bağımlı yabancı çocuğuna verilir.
Süre ve Şartlar
- Her seferinde en fazla 3 yıl süreyle, destekleyicinin ikamet süresini aşmamak şartıyla verilir,
- Destekleyicinin asgari ücretin 1/3'ünden az olmayan aylık geliri olmalı,
- Tüm aile üyeleri için sağlık sigortası,
- Destekleyicinin son 5 yıl içinde aile düzenine karşı suç (kasten yaralama, cinsel saldırı, çocuğun ihmali) işlememiş olması,
- Destekleyicinin Türkiye'de en az 1 yıldır oturuyor olması (bazı istisnalar hariç),
- Adres kayıt sistemine kayıtlı olması.
Çocuğun Yaş Sınırı
18 yaşından küçük tüm çocuklar aile ikamet izninden yararlanabilir. 18 yaşına gelen çocuk, aile ikamet izninden kısa dönem veya öğrenci ikamet iznine geçiş yapmak zorundadır.
Çok Eşli Aile
Türk hukuku tek eşliliği kabul ettiğinden, çok eşli evliliklerde sadece ilk eşe aile ikamet izni verilir. Diğer eşlerin çocukları için ayrı düzenleme yapılır.
Öğrenci İkamet İzni (YUKK m. 38)
Türkiye'de bir yükseköğretim kurumunda örgün eğitim alan yabancı uyruklu öğrencilere verilir. Şartlar:
- Üniversiteden öğrenci olduğuna dair belge,
- Geçerli pasaport,
- Sağlık sigortası,
- Yeterli ve düzenli geçim güvencesi (burs, aile desteği vb.),
- Adres kaydı.
Süre
Öğrenim süresi kadar düzenlenir. Bir yıldan kısa süreli öğrenim programlarında öğrenim süresini aşmaz. Mezuniyet veya kayıt silinmesi durumunda izin kendiliğinden sona erer.
Çalışma İzni Hakkı
Önlisans/lisans öğrencileri öğrenim gördüğü ilk 1 yıl sonrasında, lisansüstü öğrenciler ise lisansüstü dönemde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni alarak haftada en fazla 24 saat çalışabilir.
Uzun Dönem İkamet İzni (YUKK m. 42)
Uzun dönem ikamet izni, Türkiye'de uzun süredir yaşayan ve entegre olmuş yabancılara verilen süresiz ikamet iznidir. Şartlar (m. 43):
- Kesintisiz 8 yıl Türkiye'de yasal ikamet (sığınmacı, geçici koruma altındaki ve öğrenci süreleri sayılmaz),
- Son 3 yıl içinde sosyal yardım almamış olmak,
- Yeterli ve düzenli gelir kaynağına sahip olmak,
- Geçerli sağlık sigortası,
- Kamu düzeni ve millî güvenlik açısından tehdit oluşturmamak.
Avantajları
- Süresizdir; uzatma gerektirmez,
- Çalışma izni almak için ek kolaylık sağlar,
- Türk vatandaşlarına tanınan sosyal haklardan yararlanabilir (askerlik, seçme-seçilme ve kamu görevlerine giriş hariç),
- Belirli süreyle ülke dışına çıkış izinli kalış sayılmaz.
Sona Ermesi
Uzun dönem ikamet izni, sahibinin bir yıl içinde toplam 12 aydan fazla Türkiye dışında bulunması, kamu düzenine ciddi tehdit oluşturması veya kamu güvenliğine karşı suç işlemesi durumunda iptal edilebilir.
İnsani İkamet İzni (YUKK m. 46)
İnsani ikamet izni, olağan ikamet izni şartlarını taşımayan ancak insani nedenlerle Türkiye'de kalması gereken yabancılara verilen istisnai izindir. Verilebileceği haller:
- Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda,
- Sınır dışı edilemeyen veya çıkışları yapılamayanlara,
- YUKK m. 55 ihlali yapanlara,
- Acil durumlarda,
- İlk iltica başvurusu beklenirken,
- İlgili bakanlığın uygun gördüğü olağanüstü hâllerde.
Süre ve Özellikler
En fazla 1 yıllık süreler hâlinde verilir; her uzatma için aynı süre geçerlidir. Diğer ikamet izni türlerinden farklı olarak Türkiye'de geçirilmesi gereken süre, sigorta ve gelir şartı aranmaz. İnsani ikamet izninde geçen süre, uzun dönem ikamet iznindeki 8 yıllık süreye sayılmaz.
İkamet izni başvurusu, ret kararına itiraz veya sınır dışı kararına itiraz konularında hukuki destek için Balgat Hukuk ile iletişime geçin →
E-İkamet Başvuru Süreci Adım Adım
Adım 1: Online Form (e-ikamet.goc.gov.tr)
Göç İdaresi Başkanlığının resmi sitesi e-ikamet.goc.gov.tr üzerinden başvuru formu doldurulur. Pasaport bilgileri, adres, geçim güvencesi, sağlık sigortası bilgileri girilir. Form sonunda randevu tarihi ve numarası alınır.
Adım 2: Belgelerin Hazırlanması
Tüm ikamet izni türlerinde ortak belgeler:
- Başvuru formu (e-ikamet'ten alınan, imzalı),
- Pasaport veya yerine geçen belge (asıl + fotokopi),
- 4 adet biyometrik fotoğraf (son 6 ay içinde çekilmiş),
- Geçerli sağlık sigortası,
- Geçim güvencesi beyanı (banka hesap özeti, maaş bordrosu vb.),
- Adres beyanı (kira sözleşmesi noter onaylı, tapu veya konaklama belgesi),
- İkamet izni harç ve kart ücreti makbuzları.
Adım 3: Randevu Günü Göç İdaresi
Randevu tarihinde ilgili Göç İdaresi İl Müdürlüğüne gidilir. Belgeler teslim edilir, parmak izi alınır. Başvuru kabul edildiyse geçici belge verilir. İkamet izni kartı 30-90 gün içinde adrese postalanır.
Adım 4: Kart Teslimi (PTT)
İkamet izni kartı PTT kargo ile başvuru adresine teslim edilir. Adres değişikliği varsa Adres Kayıt Sistemine bildirilmelidir; aksi halde kart iade edilir ve süreç uzar.
Harç ve Kart Ücretleri (2026)
- İkamet izni harcı: ülke bazında değişir (45-185 USD karşılığı TL),
- Kart bedeli: yaklaşık 565 TL,
- Tek giriş vizesi ücreti: 80 USD (gerekli ise).
Sıkça Sorulan Sorular
Vize ile gelip ikamet iznine başvurabilir miyim?
Evet. Vize veya vize muafiyeti süresi içinde Türkiye'ye giriş yaptıktan sonra e-ikamet üzerinden başvuru yapılabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa yasa dışı kalış sayılır. Bazı uyrukluk için yurt dışından başvuru zorunluluğu vardır.
İkamet izni uzatma ne zaman yapılır?
Mevcut iznin bitiş tarihinden 60 gün önce başlayarak son güne kadar e-ikamet üzerinden uzatma başvurusu yapılabilir. Uzatma başvurusu yapıldığında sahip olunan izin, başvuru sonuçlanana kadar geçerli sayılır.
İkamet izni reddedilirse ne yapabilirim?
Ret kararı tebliğden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Sınır dışı kararı varsa 7 gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır. İhtarname rehberine de bakılabilir.
İkamet izniyle Türkiye'den ne kadar süre çıkabilirim?
Kısa dönem ikamet izninde bir yıl içinde 120 günden fazla yurt dışında kalmak iznin iptal sebebidir. Uzun dönem ikamet izninde 1 yıl içinde 12 ayı geçen kesintisiz yurt dışı kalış izni sona erdirir.
İkamet izniyle çalışabilir miyim?
Hayır. İkamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Çalışmak için ayrıca çalışma izni alınması gerekir. Detaylar için çalışma izni başvurusu rehberimize bakabilirsiniz.
Aile ikamet izninden kısa dönem ikametine geçiş mümkün mü?
Evet. Boşanma veya destekleyicinin ölümü hâlinde aile ikamet izni sona erer; sahibi 3 yıl şartı doluyorsa kısa dönem ikamet iznine geçebilir. Aile içi şiddet mağduru ise 3 yıl şartı aranmaz. Boşanma rehberinden de yararlanılabilir.