Suç duyurusu (şikayet) dilekçesi, bir suçun işlendiğini öğrenen kişinin Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak soruşturma açılmasını talep ettiği temel ceza muhakemesi belgesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 158 ile düzenlenen başvuru yolu; ister mağdur ister tanık ya da üçüncü kişi tarafından, ücretsiz ve avukat zorunluluğu olmaksızın yapılabilir. Dilekçenin biçimi ve içeriği soruşturmanın etkin yürütülmesi bakımından kritik öneme sahip olup, bu rehberde 2026 yılı için şikayet dilekçesinin yazımı, başvuru yerleri, içerik unsurları, dilekçe örneği ve sonraki aşamalar adım adım anlatılmaktadır.
İçindekiler
Suç Duyurusu Nedir? (CMK 158)
Suç duyurusu, bir suçun işlendiğini öğrenen kişinin yetkili makamlara yaptığı resmi bildirimdir. CMK m. 158 uyarınca, "Suçlara ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir." Başvuru yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir; sözlü başvuru tutanağa geçirilir.
Suç duyurusu sayesinde Cumhuriyet savcısı, fiili öğrenir ve CMK m. 160 uyarınca soruşturma başlatma yükümlülüğü doğar. Savcılık, gerek görürse kolluk birimlerini görevlendirir; ifade, keşif, bilirkişi, arama ve el koyma gibi tedbirleri yürütür.
Suç Duyurusunun Hukuki Niteliği
- Soruşturma başlatan resmi belge sayılır,
- Şikayete bağlı suçlarda mutlaka mağdur tarafından yapılmalıdır,
- Re'sen kovuşturulan suçlarda herkes tarafından yapılabilir,
- Yazılı veya sözlü olarak yapılabilir; sözlü beyan tutanağa geçirilir,
- Ücretsizdir, harç ve posta gideri alınmaz.
Şikayet ile İhbar Arasındaki Fark
Uygulamada "şikayet" ve "ihbar" sıkça karıştırılır. Aralarındaki temel ayrım, başvuranın suç ile bağı ve suçun şikayete bağlı olup olmamasıyla ilgilidir.
- Şikayet: Mağdur veya suçtan zarar görenin yaptığı resmi başvurudur. Şikayete bağlı suçlarda zorunludur. Mağdur şikayetten vazgeçerse soruşturma düşer,
- İhbar: Suçtan zarar görmeyen üçüncü kişilerin (komşu, tanık, anonim vatandaş) yetkili makamlara yaptığı bildirimdir. Re'sen kovuşturulan suçlarda yeterlidir, vazgeçilemez,
- Anonim İhbar: CMK m. 158/6 uyarınca ihbar dilekçesinde isim olmasa bile soruşturma açılabilir; ancak somut bilgi içermelidir.
Hakaret, basit yaralama, mala zarar verme ve konut dokunulmazlığını ihlal gibi suçlar şikayete bağlıdır. Buna karşılık adam öldürme, cinsel saldırı, uyuşturucu, rüşvet, zimmet gibi suçlar re'sen kovuşturulur.
Kimler Suç Duyurusunda Bulunabilir?
Suç duyurusunda bulunma yetkisi geniş bir çevreye tanınmıştır. CMK m. 158 ve ilgili mevzuat uyarınca aşağıdaki kişiler başvurabilir.
- Mağdur: Suçtan doğrudan zarar gören kişi,
- Suçtan zarar gören: Suçun işlenmesinden dolayı malvarlığı veya hakları etkilenen kişi,
- Şikayet hakkı sahibi yakınlar: Mağdur ölmüş veya ehliyetsizse eş, çocuk, anne-baba,
- Üçüncü kişi tanık: Suça şahit olmuş herhangi bir vatandaş,
- Kamu görevlisi: CMK m. 279 uyarınca görevi nedeniyle öğrendiği suçu bildirme yükümlülüğü vardır,
- Sağlık çalışanı: TCK m. 280 uyarınca görev sırasında öğrendiği suçu bildirmek zorundadır.
Tehdit, hakaret veya diğer şikayete bağlı suçlarda yalnızca mağdurun şikayet hakkı vardır. Tehdit suçunun detayları için tehdit suçu (TCK 106) rehberimize bakabilirsiniz.
Dilekçe Nereye Verilir?
Şikayet dilekçesinin verilebileceği birden çok makam vardır. Hangi makama verilirse verilsin sonuçta yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına ulaşır.
1- Cumhuriyet Başsavcılığı
En temel ve hızlı yoldur. Suçun işlendiği yer veya mağdurun ikametgâhındaki Cumhuriyet Başsavcılığı doğrudan yetkilidir. Dilekçe nöbetçi savcılığa veya idari büro üzerinden teslim edilebilir. Karşılığında havale numarası ve soruşturma numarası verilir.
2- Kolluk Birimleri
Polis karakolu veya jandarma komutanlığına da şikayet yapılabilir. Sözlü beyan tutanağa geçirilir; yazılı dilekçe verilirse aynı şekilde işlem görür. Kolluk, evrakı zaman geçirmeksizin Cumhuriyet Başsavcılığına iletir.
3- Valilik ve Kaymakamlık
CMK m. 158/2 uyarınca valilik veya kaymakamlığa verilen dilekçeler de işleme alınır. Ancak bunlar Cumhuriyet Başsavcılığına yönlendirilir; bu nedenle doğrudan savcılığa başvuru daha hızlıdır.
4- Yurt Dışında Konsolosluk
Yurt dışında bulunan vatandaşlar, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Büyükelçiliğine başvurarak suç duyurusunda bulunabilir. Konsolosluk dilekçeyi yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderir.
5- Mahkeme
Yargılaması süren bir davada hâkim, suç işlendiğini öğrenirse durumu Cumhuriyet Başsavcılığına bildirir. Vatandaş da mahkemeye verdiği dilekçeyle başvurabilir; mahkeme dilekçeyi savcılığa havale eder.
Dilekçede Bulunması Gereken Unsurlar
Şikayet dilekçesinin etkili olabilmesi için belirli unsurları içermesi gerekir. Eksik veya hatalı dilekçeler soruşturmanın zayıflamasına, hatta KYOK kararı verilmesine yol açabilir.
- Hitap: "... CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA" şeklinde, yer adı dahil yazılır,
- Müşteki bilgileri: Ad, soyad, TC kimlik no, adres, telefon, e-posta,
- Vekil bilgileri: Avukat varsa ad, baro sicili, adres,
- Şüpheli bilgileri: Biliniyorsa kimlik bilgileri, bilinmiyorsa "meçhul" yazılır,
- Suç: İddia edilen fiilin TCK madde numarası ile birlikte adı,
- Suç tarihi ve yeri: Olayın gerçekleştiği zaman ve mekan,
- Olaylar: Maddeler halinde, kronolojik, açık ve net şekilde anlatım,
- Hukuki nitelendirme: Fiilin hangi suça uyduğunun gerekçeli açıklaması,
- Deliller: Tanık, belge, ekran görüntüsü, ses kaydı, kamera kaydı,
- Talep: Soruşturma açılması, gerekirse iddianame düzenlenmesi,
- Tarih ve imza: Dilekçenin altına yazılır.
Olayların Anlatımı
Olay anlatımı, dilekçenin en kritik bölümüdür. Burada yapılması gerekenler:
- Maddeler halinde (1, 2, 3...) yazın,
- Kronolojik sıralayın (önce eski, sonra yeni),
- Subjektif değerlendirmeden kaçının; somut olayları aktarın,
- Tarih, saat, yer bilgilerini net belirtin,
- Tanık varsa adlarını ve iletişim bilgilerini ekleyin,
- Delili nereye eklediğinizi belirtin (EK-1, EK-2 şeklinde).
Şikayet Dilekçesi Örneği
Aşağıda farklı bir suç tipinde uygulanabilir bir suç duyurusu dilekçesi şablonu yer almaktadır.
MÜŞTEKİ: [Ad-Soyad], T.C: [11 haneli kimlik no]
Adres: [Açık ikametgah adresi]
Telefon: [GSM] · E-posta: [adres]
VEKİL: Av. [Ad-Soyad] · Baro Sicil: [No] · [Büro adresi] (varsa)
ŞÜPHELİ: [Ad-Soyad varsa, bilinmiyorsa "Henüz tespit edilemedi"]
Bilinen Bilgiler: [Telefon / kullanıcı adı / plaka vb.]
SUÇ: [Fiilin adı] – TCK m. [...]
SUÇ TARİHİ: [GG.AA.YYYY]
SUÇ YERİ: [İl/ilçe/mevki]
KONU: Şüpheli hakkında soruşturma başlatılmasına ve eylemin sübutu hâlinde cezalandırılması için kamu davası açılmasına karar verilmesi talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1- [GG.AA.YYYY] tarihinde [yerde] aşağıdaki olay yaşanmıştır: [...]
2- Olay esnasında [tanık adı] da hazır bulunmuş olup, ifadesi alındığında olayı doğrulayacaktır.
3- Şüphelinin söz konusu fiili [delilin türü ve niteliği] ile sabittir. İlgili deliller dilekçemiz ekinde sunulmuştur.
4- Şüphelinin eylemi TCK m. [...] kapsamında suç teşkil etmekte olup, kamu davası açılmasını gerektirmektedir.
HUKUKİ NEDENLER: TCK, CMK m. 158 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Ekran görüntüleri, fotoğraf, kamera kaydı, tanık beyanları, banka dekontu vb.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle şüpheli hakkında soruşturma başlatılmasını ve gerekli kovuşturmanın yapılmasını saygılarımla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]
Müşteki / Vekili
[Ad-Soyad] / [İmza]
EKLER:
EK-1: [Belgenin adı]
EK-2: [Belgenin adı]
EK-3: Vekaletname (vekil aracılığıyla başvuruda)
Şikayet Sonrası Süreç
Suç duyurusu dilekçesinin verilmesiyle ceza muhakemesi süreci başlar. Süreç aşamalı olarak işler ve müştekinin de takip etmesi gereken aşamalar vardır.
1- Soruşturma Numarasının Alınması
Dilekçenin teslim edildiği gün havale numarası ve ardından soruşturma esas numarası verilir (Örn: 2026/12345). Müşteki bu numara ile UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyayı takip edebilir.
2- Şüpheli ve Tanık İfadesi
Savcılık veya kolluk önce müştekiyi dinler. Ardından tanıklar ve şüpheliler ifade vermek üzere çağrılır. Şüpheli, ifade vermek için müdafii talep edebilir. Müşteki de ifadesi alınırken vekiliyle birlikte bulunabilir.
3- Delil Toplama
Savcı, gerekli görürse arama, el koyma, iletişimin tespiti, banka kayıtları, kamera görüntüsü temini, bilirkişi incelemesi gibi delil toplama işlemlerini başlatır.
4- Soruşturmanın Sonuçlanması
Savcı, CMK m. 170 uyarınca delilleri yeterli görürse iddianame düzenler ve dosyayı ceza mahkemesine sevk eder. Yeterli delil bulunmazsa CMK m. 172 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verir.
5- KYOK Kararına İtiraz
KYOK kararı verildiğinde müştekiye tebliğ edilir. Tebliğden itibaren 15 gün (iki hafta) içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Detaylar için sitemizde yer alan kapsamlı KYOK rehberine bakabilirsiniz.
Dilekçede Yapılan Sık Hatalar
Mağdurların çoğu, dilekçeyi hızla hazırlarken belirli hataları tekrar tekrar yapar. Bu hataların önüne geçmek soruşturma başarısı için kritiktir.
- Hakaret içeren ifadeler: Şüpheliye yönelik küfür veya hakaret içeren bir dilekçe, karşı şikayete neden olur,
- Delili sunmamak: Sadece anlatım yeterli değildir, ekran görüntüsü, fotoğraf, video sunulmalıdır,
- Tanık iletişim bilgisi vermemek: "Tanığım var" demek yetmez, isim ve telefon yazılmalıdır,
- Süre kaçırmak: Şikayete bağlı suçlarda 6 aylık süre kaçırıldıysa dilekçe işleme alınmaz,
- Yanlış suç nitelendirmesi: Olayı yanlış suç tipine oturtmak KYOK riskini artırır,
- Talep bölümünü atlamak: Açık ve net talep belirtilmelidir,
- İmzasız dilekçe: İmzalanmayan dilekçeler işleme alınmaz.
İftira Riskine Dikkat
Yetkili makama gerçeğe aykırı isnat içeren şikayet dilekçesi vermek, TCK m. 267 uyarınca iftira suçu oluşturur. Bu durum 1-4 yıl arası hapis cezasına yol açar. Detaylı bilgi için iftira suçu (TCK 267) rehberimize bakınız.
Suç duyurusu dilekçesinin hazırlanması, KYOK kararına itiraz, soruşturma takibi veya müdafii desteği konusunda hukuki destek almak isteyenler, Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Suç duyurusu dilekçesi nereye verilir?
CMK m. 158 uyarınca dilekçe Cumhuriyet Başsavcılığına, polis karakoluna, jandarmaya, valilik veya kaymakamlığa verilebilir. Tüm bu makamlara verilen dilekçeler sonuçta yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına ulaşır. Yurt dışında konsolosluk veya büyükelçiliğe de verilebilir.
Şikayet dilekçesi için avukat zorunlu mudur?
Hayır, avukat zorunluluğu yoktur; mağdur kendisi dilekçe verebilir. Ancak dilekçenin hukuki olarak doğru hazırlanması, fiilin doğru suç tipine oturtulması ve delillerin etkili sunulması açısından avukat desteği büyük fark yaratır. Karmaşık dosyalarda avukat aracılığıyla başvuru tavsiye edilir.
Şikayet dilekçesi vermek ücretli mi?
Hayır, Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet ve suç duyurusu başvurusu tamamen ücretsizdir. Harç ve posta gideri alınmaz. Sadece avukat aracılığıyla başvuruda vekalet ve avukatlık ücreti söz konusu olur.
Şikayet ettikten sonra ne kadar sürede sonuç alınır?
Basit dosyalarda 1-3 ay, karmaşık dosyalarda 6 ay ile 1 yıl arası sürebilir. Soruşturma sonunda iddianame veya KYOK kararı verilir. KYOK çıkarsa 2 hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir.
Anonim ihbar yapılabilir mi?
Evet, CMK m. 158/6 uyarınca anonim ihbar üzerine de soruşturma açılabilir. Ancak ihbarın somut bilgi ve emare içermesi gerekir. Yalnızca isim verilmeden yapılan soyut ihbarlar işleme konulmayabilir.
Karakola şikayet ile savcılığa şikayet aynı mıdır?
Hukuki sonuç bakımından aynıdır. Karakol şikayetini de Cumhuriyet Başsavcılığına iletir. Ancak doğrudan savcılığa başvurmak süreyi kısaltır ve müştekiye doğrudan soruşturma numarası verilir.
Şikayetimi geri çekebilir miyim?
Sadece şikayete bağlı suçlarda mağdur şikayetinden vazgeçebilir. Vazgeçme sonucu soruşturma veya kovuşturma düşer. Re'sen kovuşturulan suçlarda (cinayet, uyuşturucu, rüşvet, zimmet vb.) şikayetten vazgeçme süreci durdurmaz.