Düğün ve nişan törenlerinde takılan ziynet eşyaları, boşanma sürecinde sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır. Altın, pırlanta, gümüş takılar ve bilezikler gibi ziynet eşyasının kime ait olduğu, nasıl ispat edileceği ve iade edilmemesi hâlinde ne yapılabileceği Türk hukukunda özel kurallara tabidir. 2024 yılındaki önemli Yargıtay kararı ise bu konuda belirleyici bir içtihat değişikliği getirmiştir.
Ziynet Eşyası Nedir?
Ziynet eşyası; altın bilezik, kolye, küpe, yüzük, gerdanlık, pırlanta ve benzeri değerli takıları kapsar. Düğün ve nişanda takılanların yanı sıra evlilik süresince hediye edilen değerli takılar da ziynet eşyası kapsamında değerlendirilebilir.
Yargıtay 2024 Kararı: Cinsiyete Göre Sahiplik
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2024/2402 E. sayılı kararı, ziynet eşyası hukukunda önemli bir içtihat değişikliği getirmiştir. Bu karara göre:
- Düğünde kadına takılan ziynet eşyası (kim tarafından takılırsa takılsın) kadına aittir,
- Düğünde erkeğe takılan ziynet eşyası (kim tarafından takılırsa takılsın) erkeğe aittir,
- Ortak alınan ziynet eşyası edinilmiş mal rejimine tabidir.
Bu karardan önce Yargıtay, genel kural olarak kadına takılan tüm takıların kadına ait olduğunu benimsemişti. Yeni içtihat, "kime takıldığı" ölçütünü esas alarak cinsiyete özgü bir sahiplik anlayışı getirmiştir.
İspat Yükü
Ziynet eşyası davasında ispat yükü talep edene aittir. Yani ziynet eşyasını talep eden taraf şunları ispat etmek zorundadır:
- Takının varlığını (gerçekten var olduğunu),
- Takının kendisine ait olduğunu (kime takıldığı),
- Takının hâlâ karşı tarafın elinde bulunduğunu veya iade edilmediğini.
Kullanılabilecek Deliller
- Düğün fotoğrafları ve video kayıtları: Kime takıldığını gösteren en güçlü delildir.
- Kuyumcu faturaları ve makbuzlar: Eşyanın satın alındığını belgelendirir.
- Tanık beyanları: Düğüne katılan kişilerin ifadeleri.
- Sosyal medya paylaşımları: Düğün fotoğrafları delil niteliği taşıyabilir.
Aynen İade mi, Bedel Davası mı?
Ziynet eşyası talep eden taraf iki yoldan birini seçebilir:
- Aynen iade davası: Eşyanın fiilen geri verilmesi talep edilir. Takıların hâlâ mevcut olduğu hâllerde tercih edilir.
- Bedel davası: Eşyanın satıldığı, kaybolduğu veya iade imkânının ortadan kalktığı durumlarda güncel piyasa değeri üzerinden tazminat istenir. Altın fiyatları dinamik olduğundan dava günündeki gram altın değeri esas alınır.
Boşanma Davası İle Birlikte mi, Ayrı mı?
Ziynet eşyası davası hem boşanma davası ile birlikte hem de boşanma kesinleştikten sonra ayrıca açılabilir. Boşanma ile birlikte açılması tavsiye edilir; çünkü:
- Tek yargılama sürecinde çözülür (maliyet ve zaman avantajı),
- Deliller taze biçimde sunulabilir,
- Boşanma davasındaki tanıklar ziynet davası için de kullanılabilir.
Düğün Parasının Hukuki Durumu
Düğünde davetliler tarafından verilen nakit paralar (düğün parası) ziynet eşyasından farklı değerlendirilir. Bu paralar kural olarak çiftin ortak malı sayılır ve edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında değerlendirilir; ziynet davası konusu yapılamaz.
"Düğünde erkeğe takılan ziynet eşyası, kimin tarafından takıldığından bağımsız olarak erkeğin kişisel malıdır. Kadına takılan ziynet eşyası ise kadının kişisel malı sayılır. Bu husus ziynet eşyasının kişisel mal niteliği taşıdığı ilkesinden kaynaklanmaktadır."
Ziynet eşyası davanız için hukuki destek almak isterseniz Ankara boşanma avukatı sayfamızı ziyaret edin →