Nafaka artırım davası, mahkemece hükmedilen nafaka miktarının değişen ekonomik koşullara ve tarafların mali durumuna göre yeniden belirlenmesi için açılan davadır. 2026 yılında yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti artışı, bu davayı nafaka alacaklıları için fiili bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu rehber, Türk Medeni Kanunu hükümleri ve güncel Yargıtay içtihatları doğrultusunda hazırlanmıştır.
Nafaka Artırım Davasının Hukuki Dayanağı
Nafaka artırım davasının temel hukuki dayanağı TMK m.176/4'tür: "Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir." İştirak nafakası (çocuk nafakası) için ek dayanak TMK m.331'dir: "Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır."
Bu davanın açılması için belirli bir süre koşulu bulunmamaktadır. Taraflar değişen koşulların gerçekleştiği her aşamada mahkemeye başvurabilir.
Hangi Nafaka Türleri İçin Artırım Davası Açılır?
Yoksulluk Nafakası (TMK m.175-176)
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla geçimi için diğer taraftan süresiz nafaka isteyebilir. Sonradan mali koşulların değişmesi halinde artırım talep edilebilir.
İştirak Nafakası / Çocuk Nafakası (TMK m.182, 330, 331)
Velayeti almayan tarafın çocuğun giderlerine katkısı olan iştirak nafakası, çocuğun ihtiyaçlarının artması ya da nafaka yükümlüsünün gelirinin yükselmesi durumunda artırılabilir. Çocuğun 18 yaşını doldurması nafakayı sona erdirirse de eğitim devam ediyorsa TMK m.328/2 kapsamında devam talebinde bulunulabilir.
Yardım Nafakası (TMK m.364-365)
Kan ve kayın hısımları arasındaki yardım nafakası da değişen koşullar çerçevesinde artırım davasına konu edilebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2016/10341 E., 2017/48 K. sayılı kararı bu imkanı teyit etmektedir.
2026 Yılında Nafaka Artışı Nasıl Hesaplanır?
ÜFE mi, TÜFE mi?
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre nafaka artışında esas alınan ölçüt TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) oranıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2012/11324 E., 2012/16635 K. sayılı kararı bu yaklaşımı netleştirmiştir. Ancak 2022 sonrasında ÜFE ile TÜFE arasındaki farkın açılması nedeniyle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024-2025 kararlarında (örn. 2024/1872 E., 2024/9423 K.) ÜFE-TÜFE ortalamasının da esas alınabileceğini kabul etmiştir.
Artış formülü: Yeni Nafaka = Mevcut Nafaka × (1 + Artış Oranı / 100)
Mart 2026 TÜİK verisine göre 12 aylık TÜFE ortalaması 2,82 olarak açıklanmıştır. Mahkemeler somut davada ÜFE, TÜFE veya her ikisinin ortalamasını esas alabilir; bu nedenle dava stratejisi belirlenirken güncel TÜİK verilerinin titizlikle takip edilmesi gerekir.
Otomatik Artış Hükmü Varsa
Boşanma kararında veya nafaka kararında ÜFE/TÜFE bazlı otomatik artış hükmü yer alıyorsa her yıl ayrıca dava açılması gerekmez. Artış hükmü bulunmuyorsa nafaka artırım (uyarlama) davası zorunludur. TMK m.176/4 bu imkanı açıkça tanımaktadır.
Nafaka Artırım Davasını Kimler, Nerede Açar?
Görevli Mahkeme
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun uyarınca nafaka artırım davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görev Asliye Hukuk Mahkemesi'ne düşer.
Yetkili Mahkeme
TMK m.177 uyarınca yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu kural, daha zor durumda olan tarafı koruma amacı taşır. Yetki itirazının süresinde yapılmaması durumunda davanın açıldığı yer yetkili hale gelir.
Davayı Açabilecek Kişiler
Nafaka artırım davasını nafaka alacaklısı (alan taraf) açabilir. Nafaka yükümlüsü ise TMK m.176/4 kapsamında azaltma ya da kaldırma davası açabilir; bu dava aynı kanuni düzenlemeye dayanır.
Nafaka Artırım Davasında Deliller
Mahkeme nafaka artırımını değerlendirirken tarafların mali durumunu ve sosyal koşullarını karşılaştırmalı olarak inceler. 4787 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca mahkemece psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılar da görevlendirilebilir. Davaya sunulması gereken başlıca deliller şunlardır:
- Maaş bordroları ve bankadan gelir/gider dökümleri
- Kira sözleşmesi, fatura ve alışveriş belgeleri (artan giderlerin tespiti)
- Tapu, araç, SGK kayıtları (nafaka yükümlüsünün artan serveti)
- Çocuğun okul giderleri, sağlık faturaları, kurs ücretleri
- TÜİK ÜFE/TÜFE tabloları (endeks belgeleri)
- Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırma belgesi
Nafaka Artırım Davasının Sonuçları
Kararın Yürürlük Tarihi
Mahkemece verilen nafaka artırım kararı dava tarihi itibarıyla geçerlilik kazanır. Karar kesinleşmeden önceki dönem için geriye dönük fark talep etmek mümkün değildir.
Geleceğe Yönelik Artış Talebi
TMK m.176/4 son fıkrası, talepte bulunulması halinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre ne miktarda artırılacağının karara bağlanabileceğini öngörmektedir. Bu nedenle dava dilekçesine yalnızca güncel artış değil, ilerleyen yıllar için otomatik artış mekanizması da eklenmesi tavsiye edilir.
Nafaka Ödenmezse
Kesinleşmiş nafaka kararına rağmen ödeme yapılmaması durumunda icra takibi başlatılabilir; maaş, banka hesabı ve taşınmazlara haciz konulabilir. Kasıtlı ödeme yapmayan kişi hakkında İİK m.344 kapsamında tazyik hapsi uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Her yıl nafaka artırım davası açmak zorunda mıyım?
Mahkeme kararında otomatik artış hükmü yoksa teorik olarak her yıl dava açmak mümkündür. Ancak bu durum hem taraflara hem de mahkemelere yük getirir. Çözüm, mevcut kararın değiştirilmesi için açılacak davada ilerideki yıllar için de endeks bazlı artış hükmü talep etmektir.
Kısa süre önce nafaka kararı verildi, hemen artırım davası açabilir miyim?
Kanunda minimum bekleme süresi öngörülmemekle birlikte, Yargıtay içtihadına göre çok kısa süre geçmişse dürüstlük ilkesi (TMK m.2) gereği bu talep reddedilebilir. Koşulların somut biçimde değiştiğinin belgelenmesi gerekir.
Nafaka yükümlüsü gelirini gizliyorsa ne yapılır?
Bu durumda avukat aracılığıyla SGK sicil sorgusu, vergi dairesi, tapu ve trafik kayıtları delil olarak sunulabilir. Mahkeme re'sen araştırma yetkisini kullanarak kaynakları tespit edebilir.
Büromuzun Bu Konudaki Hukuki Desteği
Nafaka artırım davası, doğru endeks verisiyle desteklenen somut bir dava stratejisi gerektirmektedir. Balgat Hukuk Bürosu, nafaka artırım ve azaltım davalarında Ankara Aile Mahkemeleri nezdinde hukuki temsil hizmeti sunmaktadır. Davanızın değerlendirilmesi için 0312 285 5153 numarasını arayabilirsiniz.