Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları üzerinde (nafaka, velayet, mal paylaşımı) yazılı olarak anlaşarak mahkemeden boşanma kararı almasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesi kapsamında düzenlenir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları (TMK 166/3)
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır
- Her iki eş boşanmayı birlikte talep etmeli veya biri açtığı davayı diğeri kabul etmelidir
- Eşler bizzat duruşmaya katılarak iradeleri serbestçe açıklamalıdır
- Hâkim boşanma protokolünü uygun bulmalı; çocukların yararı korunmalıdır
Boşanma Protokolü Nedir, Ne İçermelidir?
Anlaşmalı boşanmanın olmazsa olmazı, yazılı ve imzalı boşanma protokolüdür. Protokolde şu konuların açıkça düzenlenmesi gerekir:
- Müşterek çocukların velayeti (hangi eşte kalacağı)
- Kişisel ilişki (velayet verilmeyen eşin çocukla görüşme günleri ve saatleri)
- İştirak nafakası (çocuklar için ödenecek aylık miktar)
- Yoksulluk nafakası (eşlerden birine ödenip ödenmeyeceği ve miktarı)
- Mal paylaşımı (hangi mal kime kalacak, tazminat ödenecek mi)
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
Anlaşmalı Boşanma Süreci Adım Adım
1. Boşanma Protokolünün Hazırlanması
Taraflar ya kendi aralarında ya da avukat yardımıyla protokolü hazırlar. Protokol eksik veya belirsiz hazırlanırsa hâkim reddedebilir.
2. Dava Dilekçesi ve Mahkemeye Başvuru
Eşlerden biri boşanma davası açar; dilekçeye boşanma protokolü eklenir. Her iki eş aynı anda başvurursa çekişmesiz yargı yolu da kullanılabilir.
3. Duruşma
Hâkim tarafları dinler, protokolü inceler. Eşler iradelerin serbest olduğunu açıkça belirtir. Hâkim gerekli görürse protokolde değişiklik isteyebilir.
4. Karar ve Kesinleşme
Hâkim boşanma kararı verir. Karar 2 hafta içinde temyiz edilmezse kesinleşir ve nüfus müdürlüğüne tescil için gönderilir.
Anlaşmalı Boşanmada Avukat Gerekli mi?
Yasal zorunluluk yoktur; ancak avukatsız hazırlanan protokoller sıklıkla eksik veya hukuki geçersizlik taşır. Hâkimin protokolü reddetmesi durumunda dava çekişmeli boşanmaya dönebilir. Özellikle müşterek çocuk, önemli mal varlığı veya yüksek nafaka söz konusuysa bir boşanma avukatından destek almak hak kayıplarını önler.
Boşanma Protokolünde Yapılan Yaygın Hatalar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre protokolde açıkça yer almayan haklar karar kesinleştiğinde talep edilemez. Sık yapılan hatalar: nafakanın ÜFE/TÜFE endeksine bağlanmaması, kişisel ilişki takviminin muğlak yazılması, mal paylaşımında tapu devrinin protokole eklenmemesi. Hâkim protokolü çocuğun üstün yararına aykırı bulursa değişiklik ister; taraflar kabul etmezse dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı
2002 sonrası evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır (TMK m. 218-241). Miras ve bağış bu kapsam dışındadır. Protokolde mal paylaşımı ayrıntılı düzenlenmezse ileride ayrı dava açılması gerekebilir. Aile konutu şerhinin (TMK m. 194) kaldırılması da protokolde yer almalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Eksiksiz protokol ve tarafların bizzat katılımıyla tek celsede karar verilebilir. Dava açılışından kesinleşmeye kadar genellikle 2-5 ay arası sürer. İstinaf feragati süreci önemli ölçüde kısaltır. Çekişmeli boşanmaya dönüşmesi hâlinde süreç 1-3 yıla uzayabilir.
Ankara'da Anlaşmalı Boşanma Davası
Ankara'daki anlaşmalı boşanma davaları Çankaya, Sincan, Keçiören ve diğer ilçelerdeki Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı ay birlikte oturulan yer aile mahkemesidir. Büromuz, Balgat/Çankaya merkezli hizmetiyle protokol hazırlığından duruşmaya kadar tüm süreci yönetmektedir.