2013'te iş hukukuyla başlayan zorunlu arabuluculuk uygulaması, 2018 ve 2019 yıllarındaki yasal düzenlemelerle ticari uyuşmazlıkları ve tüketici davalarını da kapsama almıştır. Hangi davada dava açmadan önce arabuluculuğa gitmek zorunda olduğunuzu bilmek, usul hatalarından kaçınmak açısından kritik önem taşır.
Zorunlu Arabuluculuk Nedir?
Zorunlu arabuluculuk; belirli uyuşmazlık kategorilerinde dava açılabilmesi için önce arabuluculuk sürecinin tamamlanmasını şart koşan bir hukuki mekanizmadır. Arabuluculuğun başarısız olduğuna dair "son tutanak" mahkemeye sunulmadan ilgili davalarda dava açılamaz.
İş Hukuku Uyuşmazlıkları
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca aşağıdaki davalar zorunlu arabuluculuk kapsamındadır:
- Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talepleri
- İşe iade davaları
- Fazla mesai, yıllık izin ücreti ve ulusal bayram/genel tatil ücreti alacakları
- Ücret alacağı ve prim talepleri
- İş kazasından doğan tazminat davaları (maddi tazminat kısmı)
- Sendikal tazminat talepleri
Ticari Uyuşmazlıklar
TTK m. 5/A (2019 değişikliği) uyarınca aşağıdaki ticari davalar arabuluculuk ön şartına tabidir:
- Ticari sözleşmeden doğan alacak ve tazminat davaları
- Ticari ortaklık (şirket) uyuşmazlıkları
- Ticari satım ve kira sözleşmesi uyuşmazlıkları
- Taşıma ve nakliye sözleşmesi uyuşmazlıkları
İstisna: İflasa ilişkin davalar, kambiyo senetlerine dayalı icra takipleri ve çekişmesiz yargı işleri kapsam dışındadır.
Tüketici Uyuşmazlıkları
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki belirli eşiği aşan tüketici uyuşmazlıklarında da arabuluculuk zorunludur. Belirlenen eşiğin altındaki davalar ise tüketici hakem heyetine yönlendirilir.
Zorunlu Arabuluculuk Kapsamı Dışında Kalan Davalar
- Ceza davaları ve ceza mahkemesi kararları
- Aile hukukuna ilişkin çekişmeli boşanma davaları
- İdare hukuku uyuşmazlıkları
- İflasa ilişkin davalar
- Çekişmesiz yargı işleri
Süreci Kaçırmanın Sonuçları
Zorunlu arabuluculuğa gitmeden açılan davalar mahkemece usulden reddedilir. Reddedilen dava yeniden açılabilir; ancak bu durum hem ek masraf hem de zaman kaybına neden olur.
Balgat Hukuk Desteği
Balgat Hukuk & Arabuluculuk Bürosu, zorunlu arabuluculuk süreçlerinde hem arabulucu hem de taraf vekili olarak hizmet vermektedir. 0312 285 5153 numaralı hattı arayabilirsiniz.