Boşanma kararıyla birlikte hükmedilen nafaka miktarı, zamanla değişen ekonomik koşullar ve enflasyon nedeniyle yetersiz kalabilir. Bu durumda nafaka artırımı davası açılarak mahkemeden güncel koşullara uygun bir nafaka belirlenmesi talep edilebilir.
Nafaka Artırımı için Gerekli Koşullar
Türk Medeni Kanunu m. 176/4 gereği nafaka artırımı talep edilebilmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekir:
- Nafaka miktarının belirlendiği tarihten bu yana tarafların mali durumlarında esaslı bir değişiklik olması
- Geçim koşullarının (enflasyon, hayat pahalılığı) önemli ölçüde değişmesi
- Çocuğun ihtiyaçlarının artmış olması (yaş, eğitim, sağlık vb.)
Enflasyon ve TÜFE Artışı
Türkiye'de yüksek enflasyon ortamında nafaka miktarlarının gerçek değerini koruması güçleşmektedir. Mahkemeler nafaka artırımını değerlendirirken TÜİK tarafından açıklanan TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) verilerini esas alır. Dava dilekçesinde önceki belirleme tarihinden bu yana gerçekleşen TÜFE artışının belgelenmesi önerilir.
İştirak Nafakasında Artırım
Çocuk için ödenen iştirak nafakasının artırılmasında mahkeme, çocuğun güncel ihtiyaçlarını (eğitim masrafları, sağlık giderleri, giyim, barınma) ve her iki ebeveynin ödeme gücünü birlikte değerlendirir.
Nafaka Artırımı Davası Nasıl Açılır?
Nafaka artırımı davası, nafaka alacaklısının yerleşim yeri aile mahkemesinde açılır. Dava harçtan muaftır; avukat tutmak zorunlu değil ancak tavsiye edilir. Başvuruda şunlar gereklidir:
- Boşanma ilamı veya nafakayı belirleyen mahkeme kararı örneği
- Nafaka alınan dönemlere ait banka dekontları
- TÜFE artışını gösteren belgeler
- Artan gider kalemleri için fatura, sözleşme vb. kanıtlar
Davalının (Nafaka Yükümlüsünün) Savunması
Nafaka borçlusu, ekonomik durumunun kötüleştiğini, iş kaybettiğini ya da nafaka alacaklısının ekonomik durumunun iyileştiğini öne sürerek artırım talebine itiraz edebilir.
Nafaka İndirimi ve Kaldırılması
Nafaka yükümlüsü de koşulların değişmesi halinde nafakanın indirilmesini veya kaldırılmasını talep edebilir. Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi halinde yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer.
Sık Sorulan Sorular
Her yıl nafaka artırımı davası açabilir miyim?
Yasal bir süre kısıtlaması yoktur; ancak her dava için esaslı değişiklik koşulunun gerçekleşmesi aranır. Enflasyon tek başına yeterli gerekçe kabul edilebilir.
Nafaka artırımı ne kadar sürer?
Basit yargılama usulüne tabi olan nafaka davalarının genellikle 4-8 ay içinde sonuçlanması beklenir.
Nafaka ödenmezse ne yapabilirim?
İcra takibi başlatabilirsiniz. Nafakaya ilişkin icra takiplerinde alacaklı, borçlunun maaşına doğrudan haciz uygulayabilir. Nafaka ödememek tazyik hapsiyle sonuçlanabilir.