Türk Medeni Kanunu, eşlere mal varlıklarını düzenlemek konusunda farklı seçenekler sunmaktadır. Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma yanı sıra eşler noterde düzenleyecekleri bir sözleşmeyle farklı bir mal rejimine geçebilirler.
Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma
TMK m.218 uyarınca aksi kararlaştırılmadıkça eşler evlilik sırasında edindikleri mallar üzerinde eşit katılma payına sahiptir. Evlilik öncesi edinilen mallar ve miras yoluyla elde edilenler ise kişisel mal sayılır. Boşanmada bu iki mal grubu birbirinden ayrılarak tasfiye edilir.
Mal Rejimi Sözleşmesi Neden Yapılır?
Sözleşme yapılmasının başlıca nedenleri:
- Ticari faaliyetten kaynaklanan risklerden diğer eşin korunması
- Aile işletmesinin bölünmemesi
- Kişisel varlıkların evlilik öncesi ve sonrası net biçimde ayrıştırılması
- Miras planlamasıyla uyumlu servet yönetimi
Sözleşme ile Seçilebilecek Mal Rejimleri
Mal ayrılığı (TMK m.242): Her eş kendi malvarlığını yönetir, boşanmada birbirinin malına katılma hakkı yoktur. Ticaret yapan eşler için ideal bir seçenektir.
Paylaşmalı mal ayrılığı (TMK m.244): Evlilik süresince ayrılık esası geçerliyken boşanmada aile ve ev eşyaları eşit bölüşülür. Orta yol bir tercih sunar.
Mal ortaklığı (TMK m.256): Tüm mallar ortak kabul edilir; tasfiyede ikiye bölünür. Günümüzde nadiren tercih edilir.
Sözleşmenin Yapılış Şekli
Mal rejimi sözleşmesi noter tarafından düzenlenmelidir; adi yazılı sözleşme geçersizdir. Evlenmeden önce yapılabileceği gibi evlilik süresince de değiştirilebilir. Değişiklik, değişiklik tarihinden itibaren geçerli olur; geriye dönük etki doğurmaz.
Alacaklılara Karşı Hüküm
TMK m.221 uyarınca mal rejimi değişiklikleri üçüncü kişilere, sicile tescil veya sözleşmenin onaylı suretinin teslimi tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Bu nedenle sözleşme yapıldıktan sonra ilgili sicillere bildirim ihmal edilmemelidir.
Kişisel Mallara İlişkin Dikkat Noktaları
Hangi mal rejimi seçilirse seçilsin bazı mallar her zaman kişisel mal sayılır: evlilik öncesi edinilmiş mallar, miras ve bağış yoluyla kazanılanlar, kişisel kullanıma özgü eşyalar ve manevi tazminat alacakları. Bunları belgeleyen dekont, tapu, miras belgesi gibi evrakların saklanması ileride olası uyuşmazlıkları önler.
Sık Sorulan Sorular
Evlendikten sonra mal rejimi değiştirilebilir mi? Evet; noterden düzenlenecek sözleşmeyle her zaman değiştirilebilir.
Mal ayrılığı eşi mirastan mahrum eder mi? Hayır; miras hakkı mal rejiminden bağımsızdır ve TMK'nın miras hükümlerine göre belirlenir.
Sözleşme olmadan boşanırsak ne olur? Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma uygulanır ve evlilik içinde edinilen mallar eşit paylaşılır.
Mal rejimi sözleşmesi hazırlamak veya mevcut durumunuzu değerlendirmek için randevu alın: 0312 285 5153